🔊ก้าวต่อไปของบริการภาครัฐ ด้วยแพลตฟอร์มดิจิทัลกลาง

         🎯เมื่อวันที่ 19 สิงหาคม 2568 สำนักงาน ก.พ.ร. ได้จัดประชุมสัมมนา “ก้าวต่อไปของบริการภาครัฐ ด้วยแพลตฟอร์มดิจิทัลกลาง” เพื่อสร้างความรับรู้เข้าใจแก่หน่วยงานภาครัฐเกี่ยวกับแนวทางการดำเนินงานเพื่อขับเคลื่อนแผนการนำงานบริการของหน่วยงานของรัฐมาให้บริการบนแพลตฟอร์มดิจิทัลกลางตามมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 4 มิถุนายน 2568 ณ โรงแรมโกลเด้น ทิวลิป ซอฟเฟอริน กรุงเทพ โดยมี รองเลขาธิการ ก.พ.ร. (นางอารีย์พันธ์ เจริญสุข) เป็นประธานในพิธีเปิดการประชุม ซึ่งมีหน่วยงานหลักที่ขับเคลื่อนการพัฒนางานบริการของหน่วยงานต่าง ๆ มาให้บริการบนแพลตฟอร์มดิจิทัลกลาง ได้แก่ สพร. สดช. ETDA สวทช. และ NECTEC ร่วมเป็นวิทยากรบรรยายและเสวนาในประเด็นที่เป็นประโยชน์ต่อหน่วยงานและผู้รับบริการ

         📍นางอารีย์พันธ์ เจริญสุข รองเลขาธิการ ก.พ.ร. กล่าวถึงวัตถุประสงค์ในการจัดทำแผนการนำงานบริการของหน่วยงานของรัฐมาให้บริการบนแพลตฟอร์มดิจิทัลกลาง เพื่อให้การบริการภาครัฐทันสมัยและสอดคล้องกับเทคโนโลยีดิจิทัลที่เปลี่ยนแปลงไป คณะรัฐมนตรีจึงได้มีมติเห็นชอบให้หน่วยงานภาครัฐนำงานบริการมาให้บริการบนแพลตฟอร์มดิจิทัลกลาง (Biz Portal และ Citizen Portal) เพื่อยกระดับการให้บริการประชาชนและผู้ประกอบการให้ได้รับบริการแบบเบ็ดเสร็จ ณ จุดเดียว ประหยัดค่าใช้จ่ายและลดระยะเวลา รวมถึงเข้าถึงบริการได้ทุกที่ทุกเวลา ปัจจุบัน แอปพลิเคชัน “ทางรัฐ” (Citizen Portal) เปิดให้บริการแล้ว 207 งานบริการ และ Biz Portal เปิดให้บริการแล้ว 289 งานบริการ โดยมี 191 ใบอนุญาตที่ดำเนินการแบบ Fully Digital สำนักงาน ก.พ.ร. ร่วมผลักดันให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินการตามแผนการนำงานบริการของหน่วยงานของรัฐมาให้บริการบนแพลตฟอร์มดิจิทัลกลาง โดยมีแผนฯ ให้นำงานบริการรวม 2,633 งานบริการ มาดำเนินการบนแพลตฟอร์มดิจิทัลกลางภายในปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 – 2569 โดยมีการศึกษาตัวอย่างความสำเร็จของต่างประเทศ เช่น สหราชอาณาจักร เอสโตเนีย และสิงคโปร์ พบว่า ปัจจัยสำคัญ คือ การเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างหน่วยงานให้สามารถดำเนินการได้อย่างราบรื่น ซึ่งแพลตฟอร์มดิจิทัลกลาง ได้ใช้ ThaID และ National e-Payment เพื่ออำนวยความสะดวกในการยืนยันตัวตนและชำระค่าธรรมเนียม

         📍นายณัฏฐา พาชัยยุทธ ที่ปรึกษาการพัฒนาระบบราชการ นำเสนอภาพรวมของแผนการนำงานบริการของหน่วยงานของรัฐมาให้บริการบนแพลตฟอร์มดิจิทัลกลาง ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 – 2569 โดยที่มติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 4 มิถุนายน 2568 ได้ให้ความเห็นชอบในหลักการและกรอบระยะเวลาของแผนการนำงานบริการของหน่วยงานภาครัฐมาให้บริการบนแพลตฟอร์มดิจิทัลกลาง โดยมีเป้าหมายเร่งรัดให้แล้วเสร็จภายใน ปีงบประมาณ พ.ศ. 2569. จากการสำรวจงานบริการภาครัฐทั้งหมด 4,628 งานบริการ จะมีการพัฒนาและเชื่อมโยงรวมทั้งสิ้น 2,633 งานบริการ. กรอบวงเงินงบประมาณที่เห็นชอบสำหรับการดำเนินการดังกล่าวอยู่ที่ 705 ล้านบาท โดยสำนักงบประมาณมีความเห็นให้หน่วยงานใช้จ่ายจากงบประมาณรายจ่ายประจำปีที่ได้รับจัดสรรก่อน หากไม่เพียงพอจึงพิจารณาของบรายจ่ายงบกลาง สำนักงานคณะกรรมการการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ (สกมช.) เน้นย้ำให้ปฏิบัติตามแนวปฏิบัติและกรอบมาตรฐานด้านการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ และสำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน) (สพร.) พร้อมให้คำปรึกษาและสนับสนุนด้านเทคนิคที่จำเป็น. วัตถุประสงค์หลักของแผนฯ เพื่ออำนวยความสะดวกให้ประชาชนและผู้ประกอบการสามารถรับบริการผ่านช่องทางออนไลน์ได้ทั้งหมด การดำเนินการเน้นการพัฒนาบริการแบบ End-to-End Process และการใช้บริการกลาง เช่น ระบบพิสูจน์และยืนยันตัวตน ระบบรับชำระเงินกลางภาครัฐ และระบบออกเอกสารอิเล็กทรอนิกส์ ผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัลกลาง โดยทุกงานบริการจะถูกรวมเป็น SuperApp “ทางรัฐ” ทั้งนี้ หน่วยงานต้องคำนึงถึงการดำเนินงานตามพระราชบัญญัติการปฏิบัติราชการทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2565 มาตรา 13 และ 14 ที่เกี่ยวข้องกับการแสดงใบอนุญาตและการตรวจสอบใบอนุญาต

         📍การเสวนาหัวข้อ : ทิศทางในการพัฒนาและการเชื่อมโยงงานบริการของหน่วยงานของรัฐมาให้บริการบนแพลตฟอร์มดิจิทัลกลางและทิศทางของการให้บริการแพลตฟอร์มดิจิทัลกลางในอนาคต โดย

               (1) นายธีรวุฒิ ธงภักดิ์ รองเลขาธิการสำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม(สดช.)
               (2) นายอาศิส อัญญะโพธิ์ รองผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน) (สพร.)
               (3) นางสาวจิตสถา ศรีประเสริฐสุข รองผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA)

         ในมีประเด็นสำคัญจากการเสวนา ดังนี้

               • สดช. มองเห็นปัญหาของระบบและแอปพลิเคชันภาครัฐที่กระจัดกระจาย จึงควรรวมบริการภาครัฐให้อยู่บนแพลตฟอร์มดิจิทัลกลาง เช่น “ทางรัฐ” หรือ Biz Portal โดยมีเป้าหมายให้เหลือ ไม่เกิน 3-5 ช่องทางหลัก เพื่อลดความซับซ้อนและการสับสน. เพื่อความยั่งยืน สดช. ขับเคลื่อน “นโยบาย Cloud First” ร่วมกับ สพร. โดยมีเป้าหมายว่า ภายในปี 2570 หน่วยงานรัฐจะเช่าใช้บริการ Cloud Computing ทั้งหมด แทนการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานเอง. สดช. ได้นำร่องด้วย Government Data Center and Cloud Service (GDCC) มาตั้งแต่ปี 2563 ซึ่งให้บริการโครงสร้างพื้นฐานแก่หน่วยงานภาครัฐกว่า 1,184 แห่ง. GDCC คิดค่าใช้จ่ายแบบ Pay-Per-Use และจำแนกประเภทข้อมูลสำหรับการใช้คลาวด์ 5 ระดับ โดยข้อมูลทั่วไป จะใช้ Public Cloud ส่วนข้อมูลลับมากและลับที่สุดต้องใช้ Sovereign Cloud ในการคำนวณค่าใช้จ่าย Pay-Per-Use จะพิจารณาจากระดับ SLA ยิ่งมีระดับความเชื่อมั่นสูง ยิ่งมีค่าใช้จ่ายมาก

               • สพร. กำหนดทิศทางการพัฒนารัฐบาลดิจิทัลสู่ “แพลตฟอร์มเดียวเพื่อประชาชนและผู้ประกอบการ” โดยมีแอปพลิเคชัน “ทางรัฐ” เป็นศูนย์รวมบริการภาครัฐที่น่าเชื่อถือ ใช้งานง่าย (ปัจจุบันมีผู้ใช้งานกว่า 33 ล้านคน). แพลตฟอร์มนี้ช่วย ลดความซ้ำซ้อนในการพัฒนา และให้หน่วยงานเข้าถึงฐานผู้ใช้ขนาดใหญ่. สพร. ยังเป็นผู้ขับเคลื่อน นโยบาย Cloud First Policy ซึ่งกำหนดให้หน่วยงานรัฐพิจารณาใช้บริการคลาวด์เป็นอันดับแรกเพื่อ ลดการลงทุนฮาร์ดแวร์ เพิ่มความยืดหยุ่น และความปลอดภัย. ตัวอย่างความสำเร็จคือการย้ายระบบ “ทางรัฐ” ไปยัง Public Cloud เพื่อรองรับธุรกรรมได้มากขึ้นและคิดค่าใช้จ่ายตามการใช้งานจริง.

               • ETDA มุ่งขับเคลื่อน การส่งเสริม Digital ID ระยะที่ 2 (พ.ศ. 2568-2570) เพื่อยกระดับธุรกรรมดิจิทัลให้ สะดวก ปลอดภัย ไร้รอยต่อ และครอบคลุมทุกภาคส่วน. กลยุทธ์สำคัญคือการเพิ่มการเข้าถึง บริการภาครัฐด้วย Digital ID (เป้าหมาย 1,000+ บริการภายในปี 2570) สนับสนุนการใช้ Digital ID ที่น่าเชื่อถือเพื่อลดการฉ้อโกง และขยายการใช้งานไปยังกลุ่มเปราะบางและคนต่างด้าว. ETDA ยังเน้นการพัฒนา เอกสารรับรองดิจิทัล (Verifiable Credential – VC) และกระเป๋าเอกสารดิจิทัล (Document Wallet) ซึ่งเป็นเอกสารดิจิทัลที่ น่าเชื่อถือสูง ปลอมแปลงไม่ได้ ตรวจสอบได้ และผู้ถือสามารถควบคุมการเปิดเผยข้อมูลได้. มีแผนการดำเนินงานเพื่อเปิดตัวใช้งานจริงภายใน ปี 2570

         📍การบรรยายโดย สทนช. และ NECTEC ในหัวข้อ “การพัฒนา e-Service ภาครัฐเพื่อตอบโจทย์การให้บริการประชาชนโดยสะดวกถ้วนหน้า” โดย ดร. ณัฐนันท์ ทัดพิทักษ์กุล ผู้อำนวยการขับเคลื่อนแผนงานระบบสนับสนุนการเข้าถึงสารสนเทศและการสื่อสารสำหรับคนพิการและผู้สูงอายุ สวทช. ดร. ศราวุธ คงยัง นักวิจัย กลุ่มนวัตกรรมการผลิตยั่งยืน สวทช.

               • สวทช. ได้ริเริ่มและพัฒนา Generative AI เพื่อประยุกต์ใช้ในองค์กรภาครัฐและนโยบายสาธารณะ รวมถึง Large Language Model (LLM) สามารถประมวลผลภาษาธรรมชาติทั่วไปและงานสร้างสรรค์ที่ไม่ซับซ้อน Reasoning LLM ยังวิเคราะห์และแก้ไขปัญหาซับซ้อน รวมถึงการทำความเข้าใจและสรุปข้อมูลเชิงลึกที่ต้องใช้การให้เหตุผลขั้นสูง ตัวอย่าง เช่น “DocChat” เป็นเครื่องมือ AI ที่สามารถสรุปสาระสำคัญของเอกสารและโต้ตอบคำถามกับผู้ใช้งานได้อย่างเป็นธรรมชาติ โดยอาศัยความสามารถด้านการประมวลภาษาไทยจาก OpenThaiLLM

               • สวทช. ให้บริการตรวจสอบเว็บไซต์ที่เข้าถึงโดยสะดวกถ้วนหน้า ทั้งแบบอัตโนมัติและโดยผู้เชี่ยวชาญ ซึ่งมีความแม่นยำสูงในการค้นหาข้อผิดพลาดที่ซอฟต์แวร์อาจตรวจไม่พบ วิเคราะห์การใช้งานจริงจากมุมมองผู้ใช้ และทดสอบกับสภาพแวดล้อมจริง สวทช. ได้ปรับปรุงเว็บไซต์หน่วยงานภาครัฐกว่า 40 แห่งให้เป็นไปตามมาตรฐาน WCAG (Web Content Accessibility Guidelines) แล้ว ซึ่งเป็นมาตรฐานสากลสำหรับการพัฒนาเว็บไซต์ เพื่อแก้ไขปัญหาและทำให้บริการประชาชนเข้าถึงได้โดยสะดวกถ้วนหน้า

         📍การนำเสนอ “แนวทางและวิธีการเชิงเทคนิคในการพัฒนางานบริการของหน่วยงานมาให้บริการบนแพลตฟอร์มดิจิทัลกลาง ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2569” โดย นายเพชร เครือพานิช ผู้อำนวยการฝ่ายพัฒนาบริการภาครัฐ สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาขน)

         📲โดยได้กล่าวถึงทิศทางของแอปพลิเคชัน “ทางรัฐ” ที่จะยกระดับให้เป็น Thailand’s Governmant Super App ในอนาคต ซึ่งจะช่วยลดจำนวนแอปพลิเคชันจำนวนมากที่มีใน Smart Phone ซึ่งส่วนใหญ่ไม่ใช่แอปพลิเคชันที่ใช้งานเป็นประจำ นอกจากนี้ การนำงานบริการภาครัฐมาไว้บน Super App จะช่วยลดค่าใช้จ่ายในการพัฒนาฟีเจอร์บางอย่างที่ต้องมีอยู่ในทุกระบบ เช่น การลงชื่อเข้าใช้งาน การแจ้งเตือน ซึ่งการแจ้งเตือนนี้ “ทางรัฐ” อยู่ระหว่างการพัฒนาให้แจ้งเตือนภายใต้เงื่อนไขต่าง ๆ อาทิ แจ้งเตือนเฉพาะพื้นที่ที่เกิดเหตุ แจ้งเตือนเฉพาะกลุ่มผู้สูงอายุ นอกจากนี้ การที่รวบรวมงานบริการไว้บน Super App จะเพิ่มโอกาสในการเห็นงานบริการอื่น ๆ ที่ผู้รับบริการอาจสนใจเพิ่มเติมได้ รวมถึงสามารถนำข้อมูลการเข้าใช้งานนี้ ไปใช้วิเคราะห์และนำเสนองานบริการที่ตรงตามความต้องการของผู้รับบริการได้ อีกทั้งยังเป็นช่องทางเดียวของภาครัฐที่มีความน่าเชื่อถือและสร้างความมั่นใจในการรับบริการได้ สำหรับหน่วยงานที่อยู่ในแผนนำงานบริการของหน่วยงานของรัฐมาให้บริการบนแพลตฟอร์มดิจิทัลกลางให้แล้วเสร็จภายในปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 – 2569 สามารถศึกษาขั้นตอนการดำเนินการได้ตามลิงก์ https://czp.dga.or.th/czpdocs/#/page/overview

         #ทางรัฐ #BizPortal #eService #แพลตฟอร์มดิจิทัลกลาง #รัฐบาลดิจิทัล #eGovernment #สำนักงานกพร #บริการภาครัฐยุคใหม่