🌳การติดตามการดำเนินงานแก้ไขปัญหา PM 2.5 จังหวัดเชียงใหม่🌳

         นายบัณฑูร เศรษฐศิโรตม์ ประธาน อ.ก.พ.ร. เกี่ยวกับการส่งเสริมการบริหารภาครัฐระบบเปิดและการมีส่วนร่วม นางสาวธีรดา ศุภะพงษ์ อ.ก.พ.ร. พร้อมด้วยนายธนศักดิ์ มังกโรทัย ที่ปรึกษาการพัฒนาระบบราชการ และคณะเจ้าหน้าที่สำนักงาน ก.พ.ร. เข้าร่วมประชุมติดตามความก้าวหน้าผลการดำเนินงานตามมติ ครม. วันที่ 29 พฤศจิกายน 2567 เรื่อง PM 2.5 ระหว่างวันที่ 18 – 19 พฤศจิกายน 2568 ณ จังหวัดเชียงใหม่ โดยมีสาระสำคัญดังนี้

         ❇️ วันที่ 18 พฤศจิกายน 2568

                ประชุมติดตามความก้าวหน้าของโครงการวิจัยด้านการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและปัญหาฝุ่นควัน (PM 2.5) ณ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โดยคณะผู้วิจัยได้นำเสนอความ ก้าวหน้าของโครงการวิจัยในประเด็นที่หลากหลายในการจัดการปัญหา PM 2.5 เช่น การจัดทำระบบข้อมูลเชิงพื้นที่และเครื่องมือดิจิทัล (ระบบ Fire D) ในการจัดการไฟ การจัดทำแนวกันไฟและข้อเสนอการบริหารจัดการเชื้อเพลิงในป่า แนวทางการป้องกันความขัดแย้งระหว่างชุมชนกับอุทยานแห่งชาติ ตลอดจนแนวทางการออกพระราชกฤษฎีกาในการช่วยเหลือประชาชนเรื่องที่ดินทำกินและที่อยู่อาศัยตามมาตรา 64 และการออกประกาศกระทรวงในการเก็บหาหรือการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่อุทยานแห่งชาติตามมาตรา 65 แห่งพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2562 ตลอดจนการสร้างความร่วมมือกับภาคเอกชนเกี่ยวกับกลไกการจ่ายค่าตอบแทนสำหรับบริการในระบบนิเวศ (Payment for Ecosystem Services: PES) ที่นำมาประยุกต์ใช้ในการแก้ไขปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 ซึ่งเป็นการสร้างการมีส่วนร่วมและแรงจูงใจให้ทุกภาคส่วนเข้ามามีบทบาทในการแก้ไขปัญหา

         ❇️ วันที่ 19 พฤศจิกายน 2568

                ประชุมติดตามผลการดำเนินงานตามข้อเสนอการแก้ไขปัญหา PM 2.5 ในภาคเกษตรกรรมและภาคป่าไม้ ในพื้นที่ปฏิบัติการนวัตกรรมภาครัฐ ตามมติ ครม. เมื่อวันที่ 29 พฤศจิกายน 2567 ณ ศาลากลางจังหวัดเชียงใหม่ โดยมีนายศิวกร บัวป้อง รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ เป็นประธาน พร้อมด้วยนางอารีย์พันธ์ เจริญสุข รองเลขาธิการ ก.พ.ร. นายวีระศักดิ์ โควสุรัตน์ ประธานสภาลมหายใจกรุงเทพ นางกัญชลี นาวิกภูมิ อดีตรองอธิบดีกรมควบคุมมลพิษ และผู้แทนหน่วยงานภาครัฐ ภาคประชาสังคมที่เกี่ยวข้องเข้าร่วมการประชุม สรุปความก้าวหน้าดังนี้

         1️⃣ การพัฒนาระบบฐานข้อมูลขนาดใหญ่ (Big Data) : มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ได้นำเสนอระบบข้อมูลด้านสิ่งแวดล้อม เช่น ระบบบัญชีข้อมูลสิ่งแวดล้อมและระบบสนับสนุนการตัดสินใจ PM 2.5 เพื่อบูรณาการข้อมูลและสนับสนุนการวางแผน รวมถึงเตรียมขยายผลสู่จังหวัดต่าง ๆ ในภาคเหนือ ทั้งยังพบข้อจำกัดด้านความสอดคล้องของข้อมูล PDPA และความต้องการข้อมูลแบบ real-time ใน War Room

         🌿 ข้อเสนอแนะ: ควรจัดตั้งคณะกรรมการวิชาการเพื่อตรวจสอบคุณภาพข้อมูล บูรณาการข้อมูลเพื่อจัดทำแผนแม่บทระดับพื้นที่ (One Map – One Plan) พัฒนาศักยภาพเจ้าหน้าที่ ขยายผลสู่ชุมชน และประเมินผลด้วยข้อมูลพื้นที่ถูกเผาและข้อมูลพื้นฐานรายปี

         2️⃣ การปรับโครงสร้างการผลิตภาคเกษตรกรรมอย่างครบวงจร : สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดเชียงใหม่ และสถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูงขับเคลื่อนระบบการผลิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ผ่านการลดการเผา การจัดการชีวมวล และโครงการต้นแบบแม่แจ่มที่ช่วยลดจุดความร้อน แต่ยังมีข้อจำกัดด้านงบประมาณ การเข้าถึงข้อมูล และระบบตลาดรองรับผลผลิต

         🌿 ข้อเสนอแนะ: ผลักดันผลงานวิจัยที่ทำแล้วได้ผลจริงให้กลายเป็นนโยบาย นำข้อมูลกลางมาใช้สร้างการมีส่วนร่วม รวมทั้งพัฒนาระบบการผลิตและรูปแบบธุรกิจที่เชื่อมโยงกับตลาดและการขนส่ง และขยายความร่วมมือไปยังภาคเอกชนเพื่อเสริมความเข้มแข็งให้ชุมชน

         3️⃣ การลดการเผาในพื้นที่ป่าไม้ : สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 16 รายงานการควบคุมไฟป่า ผ่านการวิเคราะห์พื้นที่เสี่ยง ลาดตระเวนเชิงรุก ทำแนวกันไฟ และทำงานกับชุมชน แต่ยังมีปัญหาการสะสมเชื้อเพลิงจากมาตรการห้ามเผา บทบาทระหว่าง อปท. กับส่วนราชการที่เกี่ยวข้อง

         🌿 ข้อเสนอแนะ: ผลักดันนโยบายการเผาอย่างควบคุมให้มีเกณฑ์ที่ชัดเจน ปรับปรุงกฎหมายและงบประมาณให้เอื้อต่อการทำงาน พัฒนาระบบรางวัลสำหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ใช้ข้อมูลขนาดใหญ่ร่วมกับข้อมูลพื้นที่เสี่ยง และจัดลำดับพื้นที่ที่ต้องเร่งดูแลเพื่อใช้กำลังคนให้เหมาะสม

         4️⃣ การใช้ประโยชน์จากเศษวัสดุทางการเกษตรและเชื้อเพลิงสะสมในพื้นที่ป่า : สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดเชียงใหม่และสำนักจัดการทรัพยากรป่าไม้ที่ 1 จังหวัดเชียงใหม่ รายงานความก้าวหน้าในการแปรรูปวัสดุเหลือใช้ เช่น ปุ๋ยอินทรีย์ Biochar และแผนที่ชีวมวล ช่วยลดการเผาและสร้างรายได้ โดยเฉพาะในแม่แจ่มที่จุดความร้อนลดลงอย่างชัดเจน แต่ยังมีข้อจำกัดด้านต้นทุนการรวบรวม–ขนส่ง และแรงจูงใจด้าน Carbon Credit

         🌿 ข้อเสนอแนะ: พัฒนากลไกช่วยลดต้นทุนการจัดการเศษวัสดุ ส่งเสริมการเพิ่มมูลค่าวัสดุเหลือใช้ ยกระดับมาตรฐานคาร์บอนเครดิต ส่งเสริมการประเมินผลตอบแทนทางสังคม และพัฒนาระบบเชิงพื้นที่ เช่น แผนที่ชีวมวล เพื่อช่วยจัดการเชื้อเพลิงในพื้นที่ได้อย่างเป็นระบบ

         #กภท #ติดตามแก้ปัญหาฝุ่นPM2.5 #พื้นที่ปฏิบัติการนวัตกรรมภาครัฐจังหวัดเชียงใหม่