🤝🏻🌏 สำนักงาน ก.พ.ร. ประชุมร่วมกับองค์กรภาคีเครือข่าย OGP เรื่องแนวทางการจัดทำแผน NAP

         🔵 เมื่อวันพุธที่ 18 กุมภาพันธ์ 2569 เลขาธิการ ก.พ.ร. พร้อมด้วยนางอารีย์พันธ์ เจริญสุข ที่ปรึกษาอาวุโส นายธนศักดิ์ มังกโรทัย รองเลขาธิการ ก.พ.ร. นายสุมิทธิ์ เกศวพิทักษ์ ผู้อำนวยการกองพัฒนาระบบบริหารงานส่วนภูมิภาคและส่วนท้องถิ่น และเจ้าหน้าที่กองพัฒนาระบบบริหารงานส่วนภูมิภาคและส่วนท้องถิ่น ได้ประชุมหารือร่วมกับ Ms. Swati Mehta หัวหน้าภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิก Ms. Ericka Blas เจ้าหน้าที่โครงการประจำภูมิภาคเอเชียและแปซิฟิก นางสาวกมลวรรณ ปัญญาเสวนามิตร ที่ปรึกษาด้านนโยบายและความร่วมมือ Mr. Gustavo Perez Ara หัวหน้าฝ่ายบริการสมาชิก และ Ms. Wanda Tiefenbacher ผู้ประสานงานโครงการ ฝ่ายบริการสมาชิก องค์กรภาคีเครือข่ายภาครัฐระบบเปิด (Open Government Partnership : OGP) เพื่อหารือแนวทางการจัดทำแผนปฏิบัติการแห่งชาติ (National Action Plan : NAP) ทั้งนี้ มีผู้แทนจากทางภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม สถาบันเพื่อการยุติธรรมแห่งประเทศไทย (องค์การมหาชน) กรุงเทพมหานคร 30×30 Thailand Coalition Hand Social Enterprise
และองค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (ประเทศไทย) เข้าร่วมการประชุมด้วย โดยสรุปสาระสำคัญ ดังนี้

         🔵 ความสำคัญของการเข้าร่วมเป็นสมาชิกภาค OGP

                การเข้าร่วม OGP ถือเป็นโอกาสสำคัญของประเทศไทยในการยกระดับธรรมาภิบาล ผ่านกรอบความร่วมมือที่เน้นความโปร่งใส การมีส่วนร่วม และความรับผิดชอบของภาครัฐ OGP เป็นโมเดลความร่วมมือระดับโลก (Unique Model) ที่เปิดโอกาสให้ภาครัฐและภาคประชาสังคมทำงานร่วมกันอย่างเท่าเทียมในการออกแบบและดำเนินการปฏิรูป

         🔵 OGP เป็นโมเดลที่มีลักษณะเฉพาะ ประกอบด้วย 4 องค์ประกอบสำคัญ ได้แก่

               1️⃣ ความร่วมมืออย่างเท่าเทียมระหว่างรัฐและภาคประชาสังคม (Partnership on Equal Terms)
               2️⃣ กรอบการทำงานที่เน้นการลงมือปฏิบัติและมีระบบความรับผิดชอบในตัว (Action-Driven Framework with In-built Accountability)
               3️⃣ แนวทางที่ประเทศสมาชิกเป็นผู้กำหนดทิศทางตามบริบทของตนเอง (Country-Led Approach)
               4️⃣ การเป็นส่วนหนึ่งของเครือข่ายนักปฏิรูปทั่วโลก (Global Community of Reformers)
ทั้งนี้ ประเทศไทยเป็นส่วนหนึ่งของเครือข่ายกว่า 70 ประเทศ และมากกว่า 150 รัฐบาลท้องถิ่นทั่วโลก ซึ่งเป็นเวทีสำคัญในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และแรงสนับสนุนจากนานาชาติ

         🔵 หัวใจสำคัญของ OGP: การจัดทำแผนปฏิบัติการแห่งชาติ (National Action Plan: NAP)

                การจัดทำแผน NAP ผ่านกระบวนการร่วมสร้าง (Co-creation) ที่ภาครัฐและภาคประชาสังคมร่วมกันกำหนดประเด็นปัญหา จัดลำดับความสำคัญ และพัฒนาข้อผูกพัน (Commitments) ที่มีความชัดเจน สามารถนำไปปฏิบัติได้ และก่อให้เกิดผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรม โดยยึดหลักการตัดสินใจร่วมกันและความเป็นเจ้าของร่วมของทุกฝ่าย

         🔵 มาตรฐานการมีส่วนร่วมและการร่วมสร้าง 5 ประการ (Participation and Co-Creation Standards) ได้แก่

                1. การจัดตั้งเวทีความร่วมมือพหุภาคี (Multi-Stakeholder Forum: MSF)
                2. การเปิดเผยข้อมูลอย่างโปร่งใสและทันเวลา (Transparency)
                3. การส่งเสริมการมีส่วนร่วมอย่างกว้างขวางและเท่าเทียม (Inclusive Participation)
                4. การจัดทำคำชี้แจงตอบกลับอย่างมีเหตุผลต่อข้อเสนอของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (Reasoned Response)
                5. การเปิดโอกาสให้ภาคส่วนต่าง ๆ มีส่วนร่วมในการติดตามและประเมินผล (Monitoring)

         🔵 กลไกสำคัญในการดำเนินการ : เวทีความร่วมมือพหุภาคี (Multi-Stakeholder Forum: MSF) และผู้ประสานงานหลัก (Point of Contact: POC)

              🔹เวทีความร่วมมือพหุภาคี (Multi-Stakeholder Forum: MSF) เป็นกลไกสำคัญที่ทำให้เกิดความร่วมมืออย่างต่อเนื่องระหว่างภาครัฐและภาคประชาสังคม ทำหน้าที่กำหนดยุทธศาสตร์ วางแผน สื่อสาร และกำกับติดตามกระบวนการจัดทำและดำเนินการตามแผน NAP โดยต้องกำหนดองค์ประกอบผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย กติกาการทำงาน และกรอบระยะเวลาให้ชัดเจน
              🔹 จากประสบการณ์ของประเทศสมาชิก พบว่า MSF สามารถออกแบบได้หลากหลายรูปแบบตามบริบทของแต่ละประเทศ เช่น
                    ⚪️ โกตดิวัวร์ (Côte d’Ivoire) ใช้โครงสร้างหลายชั้น แยกระดับนโยบายและระดับเทคนิคอย่างชัดเจน
                    ⚪️ เคนยา (Kenya) จัดตั้งคณะกรรมการระดับสูงควบคู่กับคณะทำงานตามประเด็นข้อผูกพัน
                    ⚪️ ชิลี (Chile) ใช้รูปแบบ “เวทีรัฐเปิด” (Open State Forum) ที่บูรณาการหลายสถาบันของรัฐ
                    ⚪️ กานา (Ghana) จัดตั้งคณะกรรมการกำกับร่วมกับกลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในวงกว้าง แม้รูปแบบจะแตกต่างกัน แต่หลักการสำคัญคือการสร้างพื้นที่ความร่วมมือที่ต่อเนื่อง โปร่งใส และมีบทบาทชัดเจนในการกำหนดและขับเคลื่อนแผน NAP
              🔹 ผู้ประสานงานหลักของประเทศ (Point of Contact: POC) มีบทบาทสำคัญในการประสานงานและบริหารจัดการกระบวนการ OGP ทั้งระบบ สร้างความเชื่อมโยงระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และกำกับให้การดำเนินงานเป็นไปอย่างต่อเนื่อง โปร่งใส และเป็นไปตามกรอบที่กำหนด

         🔵 ความรับผิดชอบและความโปร่งใส: กลไกการรายงานอิสระ (Independent Reporting Mechanism: IRM)

                  OGP มีกลไกการรายงานอิสระ (Independent Reporting Mechanism: IRM) ซึ่งเป็นการประเมินผลโดยอิงหลักฐาน เพื่อสะท้อนคุณภาพความร่วมมือระหว่างรัฐและภาคประชาสังคม การปฏิบัติตามข้อกำหนดขั้นต่ำ ความทะเยอทะยานของข้อผูกพัน และผลลัพธ์ของการดำเนินงาน โดย IRM จะรวบรวมข้อมูลจากหลายแหล่ง จัดทำรายงาน ส่งให้ภาครัฐตรวจสอบข้อเท็จจริง ก่อนเผยแพร่ต่อสาธารณะ เพื่อเสริมสร้างความโปร่งใสและความน่าเชื่อถือของกระบวนการ

         👉🏻 Next Steps แนวทางดำเนินการในระยะถัดไป

                สำนักงาน ก.พ.ร. เผยแพร่องค์ความรู้เพื่อสร้างความเข้าใจในการกระบวนการดำเนินการจัดตั้ง MSF และเดินหน้ากระบวนการร่วมสร้าง (co-creation) เพื่อให้ทุกฝ่ายเข้ามามีส่วนร่วมในการจัดทำแผน NAP ต่อไป

         #กภท #OPDCxOGP #OGP #OGMP