เมื่อวันที่ 24 มีนาคม 2569 สำนักงาน ก.พ.ร. ได้จัดกิจกรรม KM Online หัวข้อ “การใช้เทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ เพื่อแก้ไขปัญหาและพัฒนาเชิงพื้นที่” ผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ (Zoom และ Youtube Live) โดยมีผู้เข้าร่วมกิจกรรมจาก 76 จังหวัด ได้แก่ ผู้ว่าราชการจังหวัด รองผู้ว่าราชการจังหวัด ปลัดจังหวัด หัวหน้าส่วนราชการประจำจังหวัด หัวหน้าหน่วยงานรัฐวิสาหกิจ นายอำเภอ ผู้แทนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เจ้าหน้าที่ และผู้สนใจจากทุกภาคส่วน รวมกว่า 2,318 คน (Zoom 895 คน และ Youtube Live 1,423 คน) โดยมีนายไมตรี อินทุสุต ประธานคณะทำงานเสริมสร้างประสิทธิภาพการบริหารงานจังหวัดแบบบูรณาการ เป็นประธาน พร้อมด้วยนางอารีย์พันธ์ เจริญสุข ที่ปรึกษาอาวุโส สำนักงาน ก.พ.ร. นายธนศักดิ์ มังกโรทัย รองเลขาธิการ ก.พ.ร. เข้าร่วมกิจกรรมด้วย ซึ่งได้รับเกียรติจาก ดร.สุรัสวดี ภูมิพานิช สำนักประยุกต์และพัฒนาภูมิสารสนเทศ สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) เป็นวิทยากรถ่ายทอดความรู้ โดยสามารถสรุปสาระสำคัญได้ดังนี้
1. นายไมตรี อินทุสุต ประธานคณะทำงานเสริมสร้างประสิทธิภาพการบริหารงานจังหวัดแบบบูรณาการ ได้กล่าวเปิดกิจกรรมฯ โดยชี้ให้เห็นว่าข้อมูลเป็น “ตัวช่วย” สำคัญในการบริหารจัดการ โดยเฉพาะการบริหารในสภาวะวิกฤต ดังนั้นการใช้ข้อมูลเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศจากดาวเทียม เรดาร์ ภาพถ่ายดาวเทียม ภาพถ่ายทางอากาศ แผนที่ ตำแหน่ง พิกัด GIS ฯลฯ จึงเป็นตัวช่วยสู่การปฏิบัติ/การบริหารงานเชิงพื้นที่อย่างมีประสิทธิภาพ ด้วยการแปลผล วิเคราะห์ ตีความ คาดการณ์ ชี้เป้าเฝ้าระวังพื้นที่เสี่ยง เตือนภัย (Early Warning) ซ้อมแผนล่วงหน้า และสนับสนุนการตัดสินใจที่ถูกต้อง ทันการณ์ ของผู้บริหารในสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว ให้สามารถดำเนินการได้อย่างต่อเนื่อง รวมทั้งมุ่งสู่การเป็นภาครัฐระบบเปิด (Open Government) รัฐบาลดิจิทัล (Digital Government) และนำไปสู่การให้บริการที่เป็นเลิศแก่ประชาชน (Public Service for Excellence)
2. นางอารีย์พันธ์ เจริญสุข ที่ปรึกษาอาวุโส สำนักงาน ก.พ.ร. กล่าวว่า สำนักงาน ก.พ.ร. ได้จัดกิจกรรม KM Online มาอย่างต่อเนื่องเป็นปีที่ 4 ปีละ 3 – 4 ครั้ง และได้รับการตอบรับอย่างดียิ่ง โดยคัดเลือกหัวข้อ/เรื่อง/ประเด็นที่น่าสนใจ ใกล้ตัว สำหรับการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในครั้งนี้ แม้ว่าข้อมูลดาวเทียมจะเป็นเรื่องเทคโนโลยีขั้นสูง แต่ข้อมูลที่วิเคราะห์นับเป็นเรื่องใกล้ตัวเกี่ยวข้องกับชีวิตประจำวันและภารกิจของหน่วยงานที่สามารถนำมาประยุกต์ใช้ได้ รวมทั้งเป็นประโยชน์ต่อการนำไปใช้ประกอบการจัดทำแดชบอร์ดในเรื่องต่าง ๆ ทั้งด้านยุทธศาสตร์การแก้ไขปัญหาพืชผลทางการเกษตรหรือภัยพิบัติของจังหวัด และการบริหารสถานการณ์ปัจจุบันที่มีมาตรการประหยัดพลังงาน ประหยัดน้ำมัน Work From Home
3. ดร.สุรัสวดี ภูมิพานิช สำนักประยุกต์และพัฒนาภูมิสารสนเทศ สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) กล่าวว่า เทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศเป็นเรื่องใกล้ตัวที่เราใช้ในชีวิตประจำวันอยู่แล้ว แต่เราอาจไม่สังเกต/ไม่รู้ตัว เช่น การปักหมุด GPS การ Share Location เป็นต้น จากนั้น ได้เสริมสร้างความเข้าใจพื้นฐานเกี่ยวกับเทคโนโลยีภูมิสารสนเทศ (Geo – Informatics Technology : GI) ว่าเป็นการบูรณาการความรู้และเทคโนโลยี 3 ส่วนหลัก ได้แก่ (1) การรับรู้จากระยะไกล (RS) (2) ระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ (GIS) และ (3) ระบบนำทางด้วยดาวเทียม (GNSS) และได้ถ่ายทอดความรู้/นวัตกรรม การประยุกต์ใช้ข้อมูลดาวเทียม ภาพถ่ายดาวเทียมเพื่อวางแผนและบริหารจัดการเชิงพื้นที่ รวมทั้งการใช้งาน Platform/Application/Tools สำคัญต่าง ๆ อาทิ การติดตามสถานการณ์ไฟป่า หมอกควัน และ PM2.5 (Hotspot ระบบ Burn Check App.เช็คฝุ่น) การบริหารจัดการน้ำและภัยพิบัติ (น้ำท่วม ภัยแล้ง ดินถล่ม การดูแลกลุ่มเปราะบาง) การเกษตรและทรัพยากรธรรมชาติ (App.Dragonfly : เทคโนโลยีเกษตรอัจฉริยะ Platform Eco – Plant : ติดตามพื้นที่ปลูกพืชเศรษฐกิจ ระบบ Land X : ปกป้องป่าไม้) และสุขภาพ/คุณภาพชีวิต (App.Life Dee : ดูแลสุขภาพประชาชน ติดตามดัชนีความร้อน และเฝ้าระวังโรค) ฯลฯ
ทั้งนี้ การทำงานของ GISTDA มุ่งใช้เทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศเป็น “ตัวช่วย” ในการบริหารงานเชิงพื้นที่ ผ่านวงจร 5Ms (Monitoring : การติดตาม Measuring : การตรวจวัด Modelling : การสร้างแบบจำลอง Mapping : การจัดทำแผนที่ และ Management : การบริหารจัดการ) โดยเปลี่ยนข้อมูลดาวเทียมดิบให้เป็นข้อมูลเชิงลึก (Data Insight) เพื่อสนับสนุนการตัดสินใจ โดยยินดีให้คำปรึกษาแนะนำแก่จังหวัด อำเภอ อปท. และทุกภาคส่วน เพื่อแก้ไขปัญหาและพัฒนาเชิงพื้นที่ต่อไป
สำหรับการจัดกิจกรรมครั้งนี้ ผู้เข้าร่วม KM Online มีความพึงพอใจเนื่องจากได้รับความรู้มากขึ้น เป็นการเปิดกว้างการรับรู้สิ่งใหม่ ๆ ซึ่งสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการจัดเก็บ วิเคราะห์ และแสดงผลข้อมูล รวมทั้งติดตามสถานการณ์ในภาวะปกติและฉุกเฉินได้อย่างมีประสิทธิภาพ
เอกสารประกอบ : https://bit.ly/ppt-KM-GISTDA
