📌การประชุมหารือทางเทคนิคแบบทวิภาคี (Bilateral Technical Meeting) ร่วมกับผู้เชี่ยวชาญจากธนาคารโลก

🎯เมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม 2569 เวลา 17.00 – 20.15 น. สำนักงาน ก.พ.ร. ประชุมหารือทางเทคนิคแบบทวิภาคี (Bilateral Technical Meeting) ร่วมกับผู้เชี่ยวชาญจากธนาคารโลกทั้ง 10 ด้าน ผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ เนื่องจากธนาคารโลกได้เปิดโอกาสให้ประเทศสมาชิกซักถามประเด็นข้อสงสัยเกี่ยวกับระเบียบวิธีวิจัย (Methodology) ที่ใช้ในการประเมิน Business Ready (B-READY) นำโดย นางอารีย์พันธ์ เจริญสุข ที่ปรึกษาอาวุโส สำนักงาน ก.พ.ร. และ Mr. Alexander Beyleveld จากธนาคารโลก และมีผู้แทนจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมากกว่า 150 คน เข้าร่วมรับฟังและซักถามประเด็นข้อสงสัย สรุปสาระสำคัญของการประชุม ดังนี้

1. ด้านการเข้าสู่ธุรกิจ

• ทุนชำระขั้นต่ำ (Paid-in Minimum Capital) หมายถึง เงินทุนที่กฎหมายบังคับให้ต้องชำระหรือฝากไว้ในบริษัท ไม่ว่าจะก่อนหรือหลังจดทะเบียนธุรกิจ หากมากกว่า 0 บาท ถือว่าเป็นข้อจำกัดต่อการเริ่มต้นธุรกิจ
• ต้องมีกฎหมายที่กำหนดให้บริษัทเปิดเผยข้อมูลผู้รับผลประโยชน์ที่แท้จริง (Beneficial Ownership) ในขั้นตอนการจดทะเบียนธุรกิจ และหากข้อมูล BO ถูกเก็บไว้ใช้ภายในหน่วยงานรัฐแต่ไม่เปิดเผยต่อสาธารณะก็จะยังไม่ได้คะแนน กรณีประเทศไทยมีมาตรการให้ธนาคารเก็บข้อมูล BO ผ่านกระบวนการ KYC/CDD อาจทำให้ได้รับคะแนนบางส่วนในด้านบริการทางการเงิน (Financial Services)

2. ด้านที่ตั้งธุรกิจ

• วัดความครอบคลุมของทะเบียนที่ดินและแปลงที่ดิน โดยต้องมีความครอบคลุมมากกว่า 90% ของอสังหาริมทรัพย์หรือแปลงที่ดิน ทั้งระดับประเทศ และระดับเมืองหลัก กรณีประเทศไทย อสังหาริมทรัพย์ถือเป็นส่วนที่แยกจากที่ดินไม่ได้ ข้อมูลการจดทะเบียนที่ดินจึงอาจเพียงพอแล้วสำหรับการประเมิน โดยควรเตรียมเอกสารหลักฐานเพิ่มเติม เช่น สถิติการจดทะเบียนที่ดิน การออกเอกสารสิทธิ์ของสำนักงานที่ดินกรุงเทพมหานคร

3. ด้านบริการด้านสาธารณูปโภค

• ธนาคารโลกจะวัดเฉพาะการติดตั้งอินเทอร์เน็ตแบบมีสายเท่านั้น ดังนั้น การดำเนินการจัดระเบียบสายสื่อสารโทรคมนาคมจึงไม่ถูกนับรวมอยู่ในตัวชี้วัดนี้
• หน่วยงานกำกับดูแลอินเทอร์เน็ต เช่น กสทช. สามารถเป็นผู้จัดทำและเผยแพร่แบบสำรวจคุณภาพบริการอินเทอร์เน็ตต่อสาธารณะแทนผู้ให้บริการรายใหญ่สุดได้ ถือเป็นแนวปฏิบัติที่ยอมรับได้
• การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานร่วมกัน (Dig Once Policy) จะประเมินแยกตามประเภทโครงสร้างพื้นฐาน (ไฟฟ้า ประปา อินเทอร์เน็ต) หากนโยบายครอบคลุมเพียงบางด้านก็จะได้คะแนนเฉพาะรายด้าน

4. ด้านแรงงาน

• วันลาพักผ่อนประจำปีต้องเป็นสิทธิที่กฎหมายกำหนดไม่น้อยกว่า 15 วันทำงาน โดยไม่รวมถึงลาป่วยหรือวันหยุดราชการ
• การคุ้มครองแรงงานจากการเลือกปฏิบัติ ความรุนแรง การล่วงละเมิด และการกลั่นแกล้งนั้น ต้องมีกลไกร้องเรียนหรือมาตรการภายในองค์กรที่มีผลบังคับใช้ตามกฎหมาย
• การอนุญาตให้ทำงานกลางคืนได้ถือเป็นการเอื้อให้นาจ้างสามารถจ้างงานกลางคืนได้ตามความเหมาะสมของธุรกิจ ขณะเดียวกันก็คุ้มครองสิทธิประโยชน์ลูกจ้างด้าน ดังนั้น จำเป็นต้องมีกฎหมายที่กำหนดเรื่องการจ่ายค่าตอบแทนสำหรับงานกลางคืนเพิ่มจากค่าจ้างปกติ เพื่อคุ้มครองแรงงานที่ทำงานนอกเวลามาตรฐานซึ่งมีผลกระทบต่อสุขภาพและชีวิตทางสังคม

5. ด้านบริการทางการเงิน

• การบูรณาการข้อมูลเครดิตไม่จำเป็นต้องเป็นการเชื่อมข้อมูลแบบ Real-time API เท่านั้น แต่ต้องแสดงให้เห็นว่าระบบข้อมูลเครดิตสามารถเชื่อมโยงและใช้ข้อมูลได้จริง
• ข้อมูลทางเลือกจาก Fintech อีคอมเมิร์ซ สาธารณูปโภคและโทรคมนาคม สามารถช่วยเพิ่มความครอบคลุมของระบบข้อมูลเครดิตได้
• การเชื่อมข้อมูลข้ามพรมแดน (Cross-border Data Sharing) จำเป็นต้องมีกฎหมายกำกับดูแลอย่างชัดเจน พร้อมมาตรการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ความยินยอม และความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์ ทั้งนี้ การแบ่งปันข้อมูลภายในธนาคารที่มีสาขา/เครือข่ายในต่างประเทศนั้น ยังไม่ถือว่าเป็นการแบ่งปันข้อมูลข้ามพรมแดน

6. ด้านการค้าระหว่างประเทศ

• เกณฑ์ด้านสิ่งแวดล้อมของบริการขนส่ง ต้องมีกฎหมายรองรับมาตรฐานสากลด้านสิ่งแวดล้อมสำหรับการขนส่งหรือไม่ เช่น มาตรฐานน้ำมันเชื้อเพลิงและการปล่อยก๊าซคาร์บอน ครบทั้งการขนส่งทางเรือ ทางอากาศ และทางบก จึงจะได้คะแนนเต็ม
• ธนาคารโลกมุ่งประเมินเฉพาะมาตรการกีดกันที่ไม่ใช่ภาษี (NTMs) ที่มีลักษณะเป็นข้อจำกัดทางการค้าและเพิ่มต้นทุนให้แก่ผู้ค้า แม้มีโควตาหรือการควบคุมราคาในสินค้าที่เป็นประโยชน์ต่อประเทศ เช่น ความปลอดภัย ความมั่นคง สิ่งแวดล้อม การคุ้มครองผู้บริโภค เป็นต้น ก็ถือว่าไม่เป็นไปตามเกณฑ์ B-READY ทั้งนี้ ปัจจุบันธนาคารโลกยังวัดแบบ Binary Scoring ซึ่งอาจยังไม่สามารถวัดคุณภาพของ NTMs ได้อย่างชัดเจน โดยธนาคารโลกอยู่ระหว่างการพิจารณาปรับเปลี่ยนวิธีการให้คะแนนในปีต่อไป

7. ด้านการชำระภาษี

• คู่มือภาษีควรเผยแพร่ในส่วนที่เกี่ยวกับการตีความกฎหมายและแนวปฏิบัติที่กระทบผู้เสียภาษี แต่ไม่จำเป็นต้องเปิดเผยเทคนิคตรวจสอบภาษีที่อ่อนไหว
• Open API ที่เชื่อมกับ ERP/Accounting System อาจนับเป็น Pre-filled ได้ หากมีการเติมข้อมูลในแบบภาษีอัตโนมัติและมีการใช้งานได้จริง
• Flat-rate สำหรับผู้ประกบการ SME อาจนับเป็น Simplified Tax Reporting ได้ หากช่วยลดความซับซ้อนในการคำนวณภาษีได้จริง

8. ด้านการแก้ไขข้อพิพาท

• การจ่ายคดีแบบสุ่มอัตโนมัติจะถูกวัดเฉพาะคดีพาณิชย์ในศาลชั้นต้น และต้องเป็นระบบสุ่มอัตโนมัติที่ไม่มีการแทรกแซง โดยหากต้องการใช้ผู้พิพากษาที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะทาง สามารถกำหนดสุ่มเฉพาะกลุ่มผู้พิพากษาที่มีความเชี่ยวชาญแต่ละประเภทได้
• หากเป็นศาลหรือแผนกเฉพาะภายในศาล สามารถนับเป็นศาลชำนัญพิเศษได้ แต่ต้องแน่ใจว่าเป็นการพิจารณาเฉพาะคดีพาณิชย์เท่านั้น

9. ด้านการแข่งขันทางการตลาด

• การกำหนดเกณฑ์ที่ระบุการยอมรับความเป็นเจ้าของทรัพย์สินทางปัญญาที่สร้างขึ้นโดย AI ปัจจุบันยังไม่มีมาตรฐานสากลที่ชัดเจน ทุกประเทศยังอยู่ระหว่างพัฒนาแนวทาง ทั้งนี้ สามารถดูแนวปฏิบัติจากกลุ่มประเทศสมาชิก EU และสหภาพยุโรปได้ กล่าวโดยสรุป เกณฑ์ B-READY ไม่ได้กำหนดว่าต้องกำหนดสัดส่วนการใช้ AI เท่าใดในผลงาน อยู่ระหว่างรวบรวมข้อมูลจากทุกประเทศเพื่อไปพิจารณาให้ตัวชี้วัดนี้ ชัดเจนขึ้นในอนาคต

10. ด้านการล้มละลายทางธุรกิจ

• การล้มละลายข้ามพรมแดน จะพิจารณาว่าหากมีคดีล้มละลายหรือฟื้นฟูกิจการเริ่มต้นในต่างประเทศ ผู้บริหาร/เจ้าพนักงาน/ผู้มีส่วนได้เสียจากต่างประเทศสามารถยื่นต่อศาลไทยเพื่อขอให้รับรองกระบวนการต่างประเทศนั้นได้หรือไม่ ทั้งนี้ ธนาคารโลกไม่ได้กำหนดรูปแบบความร่วมมือระหว่างศาลต่างประเทศที่ชัดเจน แต่เน้นว่าต้องมีกรอบที่เปิดกว้างอย่างยืดหยุ่นให้ศาลสามารถเข้าถึงกระบวนการล้มละลายข้ามพรมแดนได้

🛎️จากการประชุมฯ สรุปประเด็นที่ไทยควรเร่งปรับปรุง ดังนี้

• การพัฒนากฎหมาย BO ในการจดทะเบียนธุรกิจ
• การคุ้มครองแรงงาน เช่น จำนวนวันลาพักร้อน การป้องกันการใช้ความรุนแรงและการกลั่นแกล้ง ค่าจ้างพิเศษสำหรับงานกลางคืน
• การมีมาตรการด้านสิ่งแวดล้อมสำหรับการขนส่ง การทบทวน NTMs ที่อาจเป็นอุปสรรคทางการค้า
• การจ่ายคดีแบบสุ่มอัตโนมัติในคดีพาณิชย์ในศาลชั้นต้น
• การศึกษาเพื่อวางกรอบกฎหมายเกี่ยวกับความเป็นเจ้าของทรัพย์สินทางปัญญาที่สร้างขึ้นโดย AI

#BREADY #BusinessReady #OPDC #WorldBank #BusinessEnvironment #GoodGovernance