🤝🏻⚖️ สำนักงาน ก.พ.ร. ผนึกกำลังภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม ร่วมออกแบบ NAP ด้านความยุติธรรม ภายใต้ OGP

          ⚖️ เมื่อวันอังคารที่ 25 สิงหาคม 2569 สำนักงาน ก.พ.ร. จัดการประชุมรับฟังความคิดเห็นต่อโครงการภายใต้แผนปฏิบัติการแห่งชาติ (National Action Plan: NAP) ด้านความยุติธรรม (Justice) ภายใต้การเป็นสมาชิกภาคีเครือข่ายภาครัฐระบบเปิด (Open Government Partnership : OGP) ของประเทศไทย ณ ห้องประชุม 201 ชั้น 2 อาคารศูนย์เรียนรู้สุขภาวะ สสส. โดยมีผู้แทนจากหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม สถาบันวิชาการ และองค์การระหว่างประเทศ เข้าร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็น

          ⚖️ การประชุมครั้งนี้มุ่งเปิดโอกาสให้ทุกภาคส่วนร่วมออกแบบและพัฒนา (Co-creation) โครงการที่จะบรรจุใน NAP ด้าน Justice คือโครงการพัฒนาต้นแบบระบบฐานข้อมูล Justice Needs Survey ของประเทศไทย (2570 – 2573) (Increasing People Access to Justice via National Justice Needs Survey) ของสถาบันเพื่อการยุติธรรมแห่งประเทศไทย (องค์การมหาชน) โดยมีข้อเสนอแนะสำคัญจากการหารือ ดังนี้

          1️⃣ การออกแบบระบบให้เหมาะสมกับบริบทพื้นที่และกลุ่มเป้าหมาย : การพัฒนาระบบฐานข้อมูล Justice Needs Survey ควรคำนึงถึงความแตกต่างของบริบท ปัญหา และความต้องการของประชาชนในแต่ละพื้นที่ โดยออกแบบระบบและกระบวนการให้สามารถสะท้อนปัญหาความยุติธรรมที่เกิดขึ้นจริงในแต่ละพื้นที่ นอกจากนี้ ควรขยายขอบเขตของกลุ่มเป้าหมายให้ครอบคลุมทั้งประชาชน ภาคธุรกิจ และนิติบุคคล เนื่องจากปัญหาความยุติธรรมไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะกับบุคคลทั่วไป แต่ยังรวมถึงปัญหาความได้เปรียบเสียเปรียบทางการค้าและความเป็นธรรมในการประกอบธุรกิจด้วย

          2️⃣ การใช้ข้อมูลเพื่อระบุปัญหาและแก้ไขเชิงรุก : การดำเนินงานควรให้ความสำคัญกับการนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์อย่างเป็นรูปธรรม โดยอาจกำหนดช่วง 2 ปีแรกสำหรับการสำรวจและจัดทำข้อมูล เช่น การทำ Survey และ Mapping ปัญหาไปจนถึงระดับพื้นที่ จากนั้นนำข้อมูลที่ได้ไปใช้ในการวิเคราะห์ วางแผน และแก้ไขปัญหาเชิงรุกในช่วงต่อไป รวมถึงเชื่อมโยงกับฐานข้อมูลที่มีอยู่แล้ว และพัฒนาศักยภาพของหน่วยงานให้สามารถนำข้อมูลไปใช้ในการกำหนดมาตรการหรือสร้างการมีส่วนร่วมได้อย่างมีประสิทธิภาพ

          3️⃣ การทดลองดำเนินงานในพื้นที่นำร่อง (Sandbox) : เพื่อให้การดำเนินงานสามารถเห็นผลได้อย่างเป็นรูปธรรม ควรคัดเลือกบางประเด็นจาก 11 กลุ่มปัญหามาทดลองดำเนินการในบางพื้นที่หรือบางองค์กรในรูปแบบ Sandbox โดยยึดประชาชนเป็นศูนย์กลางในการออกแบบแนวทางแก้ไขปัญหา ทั้งนี้ ควรกำหนดผลลัพธ์ที่ชัดเจนและสามารถวัดได้ พร้อมจัดสรรหรือแสวงหางบประมาณสนับสนุน เพื่อให้สามารถประเมินผลและนำรูปแบบที่ประสบความสำเร็จไปขยายผลในพื้นที่อื่นได้

          4️⃣ การบูรณาการหน่วยงานด้านความยุติธรรมในพื้นที่ : การแก้ไขปัญหาความยุติธรรมในระดับพื้นที่จำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น ศาลปกครอง ศูนย์ยุติธรรมจังหวัด และศูนย์ดำรงธรรม เพื่อให้ข้อมูลจากการสำรวจสามารถเชื่อมโยงไปสู่กระบวนการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นจริง การบูรณาการดังกล่าวจะช่วยลดความซ้ำซ้อน เพิ่มประสิทธิภาพการให้บริการ และทำให้ประชาชนสามารถเข้าถึงกลไกความยุติธรรมได้สะดวกมากขึ้น

          5️⃣ การสร้างความโปร่งใสและเชื่อมโยงกับการต่อต้านการทุจริต : การดำเนินงานควรเชื่อมโยงกับประเด็นนโยบายด้าน Anti-Corruption โดยพัฒนาระบบ Online Tracking เพื่อให้ประชาชนสามารถติดตามความคืบหน้าของกระบวนการยุติธรรมและร่วมตรวจสอบการดำเนินงานของภาครัฐได้ นอกจากนี้ ควรจัดทำแนวทางหรือ Protocol ที่ชัดเจนสำหรับประชาชนว่า หากพบการทุจริตหรือไม่ได้รับความเป็นธรรม ควรติดต่อหน่วยงานใด ต้องดำเนินการอย่างไร และสามารถติดตามผลผ่านช่องทางใด เพื่อเพิ่มความชัดเจนและความเชื่อมั่นต่อระบบยุติธรรม

          6️⃣ การกำหนดผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรมและเชื่อมโยงมาตรฐานสากล : นอกจากการวัดผลจากจำนวนหรือผลการสำรวจแล้ว ควรกำหนดผลลัพธ์เชิงประจักษ์ที่สะท้อนถึงการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นจริง เช่น ปัญหาที่ได้รับการแก้ไข การเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมที่ดีขึ้น หรือระดับความเชื่อมั่นของประชาชนที่เพิ่มขึ้น พร้อมทั้งเชื่อมโยงตัวชี้วัดกับ International Index, SDGs และมาตรฐานสากลที่เกี่ยวข้อง เพื่อยกระดับระบบยุติธรรมของประเทศไทย และสนับสนุนการเตรียมความพร้อมในการเข้าเป็นสมาชิก OECD

          👉🏻 Next Step : หน่วยงานเจ้าภาพโครงการจะนำข้อเสนอแนะจากทุกภาคส่วนไปปรับปรุงรายละเอียดของโครงการ ทั้งด้านเป้าหมาย กิจกรรม ตัวชี้วัด และผลลัพธ์ เพื่อให้แผน NAP ด้าน Justice มีความชัดเจน สามารถนำไปปฏิบัติได้จริง และสะท้อนหลักการสำคัญของ OGP ได้แก่ ความโปร่งใส การมีส่วนร่วม และความรับผิดชอบต่อสาธารณะ ก่อนนำเข้าสู่การพิจารณาของกลไกพหุภาคี (Multi-Stakeholder Forum: MSF) ในขั้นตอนต่อไป

          📎 เอกสารประกอบการประชุม
https://drive.google.com/drive/folders/1LZGijQPn6Wzxl6xpBm-XtV4ibFjqBx4C

          ติดตามรายละเอียดและความคืบหน้า OGP Thailand ได้ที่ Facebook Fanpage: OpenGovThailand หรือเว็บไซต์สำนักงาน ก.พ.ร.

          #OpenGovernmentPartnership #OGPThailand #OGP #OpenGov #Justice #OPDC