🤝 สำนักงาน ก.พ.ร. ขับเคลื่อนแผน NAP ด้านการต่อต้านการทุจริต เชื่อมโยงข้อมูล ลดความซ้ำซ้อน สู่การป้องกันทุจริตเชิงรุก

          🔷 เมื่อวันที่ 23 กันยายน 2569 สำนักงาน ก.พ.ร. จัดการประชุมคณะทำงานขับเคลื่อนประเด็นนโยบายที่สำคัญ ด้านการต่อต้านการทุจริต (Anti-Corruption) ภายใต้การจัดทำแผนปฏิบัติการแห่งชาติ (National Action Plan: NAP) ของประเทศไทย ณ ห้องประชุม ก.พ.ร. สำนักงาน ก.พ.ร. และผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ โดยมีนายมานะ นิมิตมงคล ประธานองค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (ประเทศไทย) เป็นประธานคณะทำงาน และนายบัณฑูร เศรษฐศิโรตม์ เป็นรองประธานคณะทำงาน พร้อมด้วยนางอารีย์พันธ์ เจริญสุข ที่ปรึกษาอาวุโส สำนักงาน ก.พ.ร. และผู้แทนจากหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม และภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง ร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและให้ข้อเสนอแนะต่อโครงการภายใต้ร่างแผน NAP พ.ศ. 2570–2573 ในประเด็นนโยบายด้านการต่อต้านการทุจริต

          สรุปสาระสำคัญ ดังนี้

          🔷 ที่ประชุมเสนอให้เพิ่มผู้แทนสถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ (BDI) เข้าร่วมคณะทำงาน เพื่อเสริมความเชี่ยวชาญด้านการออกแบบโครงสร้างข้อมูล การเชื่อมโยงฐานข้อมูล และการวิเคราะห์ข้อมูลจากหลายหน่วยงาน รวมทั้งเสนอให้จัดทำระบบติดตามโครงการภายใต้แผน NAP ที่แสดงตัวชี้วัด กรอบเวลา เป้าหมายสำคัญ ผลการดำเนินงาน และสถานะความคืบหน้า เพื่อให้สามารถติดตามผลและระบุประเด็นที่ต้องได้รับการสนับสนุนหรือปลดล็อกได้อย่างชัดเจน

          💬 ข้อเสนอสำหรับโครงการสำคัญภายใต้แผน NAP

          โครงการสร้างความโปร่งใสในการปฏิบัติราชการ ของสำนักงาน ก.พ.ร.

          🔷 ที่ประชุมเสนอให้เชื่อมโยงโครงการกับช่องทาง “บอกเราถึงรัฐ” และกลไกการรับฟังความคิดเห็นที่มีอยู่ เพื่อเปิดโอกาสให้ประชาชนสะท้อนปัญหา ความเสี่ยง และข้อสังเกตเกี่ยวกับกระบวนงานภาครัฐได้โดยตรง พร้อมทั้งเชื่อมโยงข้อมูลจากช่องทางต่าง ๆ เพื่อนำมาวิเคราะห์หากระบวนงานที่มีความเสี่ยงและกำหนดแนวทางปรับปรุงให้ชัดเจน

โครงการ CoST ของกรมบัญชีกลาง

          🔷 ที่ประชุมเสนอให้ขยายขอบเขตการตรวจสอบให้ครอบคลุมตลอดวงจรของโครงการก่อสร้างภาครัฐ ตั้งแต่การพิจารณาความจำเป็นและประโยชน์ของโครงการ การกำหนดราคาและคุณลักษณะงาน การจัดซื้อจัดจ้าง การดำเนินการก่อสร้าง คุณภาพงาน การตรวจรับ ตลอดจนปัญหาการทิ้งงาน เพื่อให้การเปิดเผยข้อมูลสามารถนำไปใช้ตรวจสอบความคุ้มค่าและความโปร่งใสได้มากขึ้น

          🔷 ควรเชื่อมโยงข้อมูลโครงการก่อสร้างกับข้อมูลนิติบุคคล ผู้เสนอราคา ผู้รับจ้าง และผู้รับประโยชน์ที่แท้จริง เพื่อช่วยวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างผู้เกี่ยวข้อง ตรวจจับความผิดปกติ และประเมินความเสี่ยงจากการฮั้วประมูล การใช้ตัวแทนอำพราง หรือทุนสีเทา รวมทั้งควรพัฒนาการใช้ข้อมูลเพื่อช่วยชี้เป้าโครงการที่มีความเสี่ยงสูงและควรได้รับการตรวจสอบเพิ่มเติม

          โครงการพัฒนาศูนย์กลางข้อมูลเปิดภาครัฐ ของสำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน)

          🔷 ที่ประชุมเสนอให้กำหนดโครงสร้างและมาตรฐานข้อมูลกลางให้ชัดเจน เพื่อให้ข้อมูลจากหลายหน่วยงานสามารถเชื่อมโยงและวิเคราะห์ร่วมกันได้ โดยให้ความสำคัญกับการเชื่อมโยงฐานข้อมูลที่มีอยู่เดิมมากกว่าการพัฒนาระบบใหม่แบบแยกส่วน

          🔷 ควรกำหนดบทบาทและความรับผิดชอบของแต่ละหน่วยงานให้ชัดเจน ตั้งแต่หน่วยงานผู้จัดเก็บ ผู้เปิดเผย ผู้เชื่อมโยง ไปจนถึงหน่วยงานที่นำข้อมูลไปวิเคราะห์และใช้ประโยชน์ รวมทั้งกำหนดตัวชี้วัดให้ครอบคลุมตั้งแต่คุณภาพของข้อมูล การเปิดเผย การเชื่อมโยง การวิเคราะห์ จนถึงการนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์จริง

          🔷 นอกจากนี้ ควรให้ความสำคัญกับ “การใช้ประโยชน์จากข้อมูล” มากกว่าการเปิดเผยข้อมูลเพียงอย่างเดียว โดยพัฒนากรณีการใช้งานที่สามารถนำข้อมูลไปช่วยตรวจจับความผิดปกติหรือความเสี่ยงด้านการทุจริต และนำผลการใช้งานกลับไปปรับปรุงคุณภาพข้อมูลและระบบของหน่วยงานอย่างต่อเนื่อง

          โครงการเปิดเผยชุดข้อมูล 25 ชุด ของสถาบันเพื่อการยุติธรรมแห่งประเทศไทย (องค์การมหาชน)

          🔷 ที่ประชุมเสนอให้เริ่มจากการสำรวจความต้องการของผู้ใช้ข้อมูล ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม นักวิชาการ และประชาชน ว่าต้องการข้อมูลประเภทใด ในรูปแบบใด และระดับรายละเอียดเพียงใด เพื่อให้การเปิดเผยข้อมูลตอบโจทย์การใช้งานจริง

          🔷 พร้อมทั้งควรประเมินสถานะการเปิดเผยข้อมูลของแต่ละหน่วยงาน เพื่อจำแนกว่าชุดข้อมูลใดสามารถเปิดเผยและเชื่อมโยงได้ทันที ชุดข้อมูลใดยังขาดความครบถ้วน หรือมีข้อจำกัดด้านกฎหมายและระบบข้อมูล และควรได้รับการพัฒนาในลำดับใด

          🔷 นอกจากนี้ ควรมีช่องทางรับฟังความคิดเห็นจากผู้ใช้ข้อมูลอย่างต่อเนื่องเพื่อสะท้อนว่าข้อมูลใดยังไม่ครบถ้วน ใช้งานยาก หรือไม่สามารถเชื่อมโยงกับข้อมูลอื่นได้ และนำข้อเสนอเหล่านี้มาใช้กำหนดลำดับความสำคัญในการพัฒนาชุดข้อมูล

          แนวคิด “Intelligent Anti-Corruption Platform” จากข้อมูลเปิดสู่การป้องกันทุจริตเชิงรุก

          🔷 ที่ประชุมเสนอแนวคิดการพัฒนาระบบวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อป้องกันการทุจริต โดยยกระดับจากการเปิดเผยข้อมูลแบบแยกส่วน ไปสู่การเชื่อมโยงข้อมูลจากหลายหน่วยงานและนำมาวิเคราะห์ความสัมพันธ์ ความผิดปกติ และความเสี่ยง เพื่อช่วยป้องกันและจัดการปัญหาตั้งแต่ต้นทาง ผ่าน 4 กิจกรรมสำคัญ ได้แก่

          🔷 กิจกรรมที่ 1 เชื่อมโยงฐานข้อมูลสำคัญ เช่น “ภาษีไปไหน?” ของ DGA ระบบ e-Budgeting ของสำนักงบประมาณ CoST Thailand ของกรมบัญชีกลาง ฐานข้อมูลนิติบุคคลของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า และข้อมูลขององค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (ประเทศไทย) โดยเน้นการเชื่อมโยงระบบที่มีอยู่เดิมและกำหนดมาตรฐานข้อมูลร่วมกัน เพื่อลดการสร้างระบบซ้ำซ้อน

          🔷 กิจกรรมที่ 2 เชื่อมโยงและเพิ่มเติมข้อมูลตามกรอบ 25 ชุดข้อมูลของ Transparency International โดยเฉพาะข้อมูลที่สามารถนำมาใช้วิเคราะห์ความเสี่ยง เช่น ข้อมูลนิติบุคคล ผู้รับประโยชน์ที่แท้จริง คู่สัญญาภาครัฐ การจัดซื้อจัดจ้าง และการร่วมลงทุนระหว่างรัฐและเอกชน พร้อมจัดลำดับความสำคัญของชุดข้อมูลตามความพร้อมและประโยชน์ต่อการป้องกันการทุจริต

          🔷 กิจกรรมที่ 3 นำข้อมูลมาวิเคราะห์และใช้ประโยชน์ร่วมกัน โดยมี DGA, BDI, สำนักงาน ก.พ.ร. และ TIJ เป็นหน่วยงานหลัก และมีหน่วยงานภาคี ได้แก่ ป.ป.ช. สำนักงาน ปปง. กรมบัญชีกลาง สำนักงบประมาณ กรมพัฒนาธุรกิจการค้า และองค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (ประเทศไทย) พร้อมกำหนดบทบาทของแต่ละหน่วยงานให้ชัดเจน และพัฒนากรณีการใช้ข้อมูลในประเด็นสำคัญ เช่น การจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐและกระบวนการออกใบอนุญาต เพื่อให้เห็นผลจากการใช้ข้อมูลในการป้องกันความเสี่ยงอย่างเป็นรูปธรรม

          🔷 กิจกรรมที่ 4 ทบทวนและปรับปรุงกฎระเบียบเกี่ยวกับการเปิดเผย การเชื่อมโยง และการใช้ข้อมูล โดยเฉพาะกฎหมายข้อมูลข่าวสารของราชการและกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล เพื่อสร้างความชัดเจนให้หน่วยงานว่าข้อมูลประเภทใดสามารถนำมาเชื่อมโยงและใช้เพื่อประโยชน์สาธารณะและการป้องกันการทุจริตได้ ภายใต้หลักเกณฑ์และมาตรการคุ้มครองสิทธิและข้อมูลส่วนบุคคลที่เหมาะสม

          👉🏻 Next Step → นำข้อเสนอแนะและประเด็นที่ต้องปลดล็อกจากคณะทำงานเข้าสู่การพิจารณาของคณะกรรมการร่วมพหุภาคีเพื่อการบริหารภาครัฐระบบเปิด (MSF) เพื่อร่วมกำหนดแนวทางแก้ไขข้อจำกัดและสนับสนุนการขับเคลื่อนโครงการภายใต้แผน NAP ให้เกิดผลเป็นรูปธรรม โดยเฉพาะการเชื่อมโยงและใช้ประโยชน์จากข้อมูล การกำหนดบทบาทของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนข้อจำกัดด้านกฎหมายและกฎระเบียบที่จำเป็นต้องได้รับการปลดล็อก

          #สำนักงานกพร #OPDC #OGP #NAP #ต่อต้านการทุจริต #AntiCorruption #ข้อมูลเปิด #BigData #รัฐบาลเปิด