🤝🏻 สำนักงาน ก.พ.ร. หารือสำนักงาน TIJ และสำนักงาน ป.ป.ช. จัดทำแผน NAP ของ OGP มุ่งส่งเสริมการต่อต้านการทุจริตและความยุติธรรม

         🔷 วันที่ 16 มีนาคม 2569 นายบัณฑูร เศรษฐศิโรตม์ ประธาน อ.ก.พ.ร. เกี่ยวกับการส่งเสริมการบริหารภาครัฐระบบเปิดและการมีส่วนร่วม นายธนศักดิ์ มังกโรทัย รองเลขาธิการ ก.พ.ร. นายสุมิทธิ์ เกศวพิทักษ์ ผู้อำนวยการกองพัฒนาระบบบริหารงานส่วนภูมิภาคและส่วนท้องถิ่น นางสาวกนกพร ศรีวิทยา ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านการพัฒนาระบบราชการ พร้อมด้วยเจ้าหน้าที่สำนักงาน ก.พ.ร. ประชุมหารือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อพิจารณาแนวทางบรรจุโครงการในแผนปฏิบัติการแห่งชาติ (National Action Plan: NAP) ภายใต้การเป็นสมาชิกภาคีเครือข่ายภาครัฐระบบเปิด (Open Government Partnership: OGP) โดยได้ร่วมหารือกับ ดร. อณูวรรณ วงศ์พิเชษฐ์ รองผู้อำนวยการสถาบันเพื่อการยุติธรรมแห่งประเทศไทย (องค์การมหาชน) (Thailand Institute of Justice : TIJ) ดร. อาภามาศ จันทร์เมฆา ผู้อำนวยการสำนักงานนวัตกรรมเพื่อความยุติธรรม นายกิตติเดช ฉันทังกูล ผู้อำนวยการองค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (Anti-Corruption Organization of Thailand: ACT) นายสุภอรรถ โบสุวรรณ กรรมการผู้จัดการ HAND Social Enterprise และเจ้าหน้าที่ TIJ รวมทั้งร่วมหารือกับนางวริดา ตันบุญเอก ผู้อำนวยการสำนักพัฒนาวิชาการด้านการศึกษาและกระบวนการมีส่วนร่วมต้านทุจริต สำนักงาน ป.ป.ช. และคณะ สรุปสาระสำคัญดังนี้

         🔹การดำเนินการของสถาบัน TIJ

               ปัจจุบันสถาบัน TIJ เห็นว่า การดำเนินการขับเคลื่อนในประเด็นสำคัญของ OGP มีความเชื่อมโยงกับ OECD อย่างมีนัยสำคัญ การประสานงานระหว่างสองกรอบนี้จึงเป็นสิ่งที่สำคัญเพื่อลดความซ้ำซ้อนและเพิ่มประสิทธิภาพในการขับเคลื่อนนโยบาย ซึ่งแบ่งออกเป็น 2 ประเด็นนโยบายสำคัญ ได้แก่

               1. การต่อต้านทุจริต :

                 1️⃣ โครงการพัฒนากรอบนโยบายด้านหลักนิติธรรมแห่งชาติ (National Rule of Law Policy Framework) เพื่อการปฏิรูปประเทศ และการเปิดเผยข้อมูลเพื่อการต่อต้านคอร์รัปชันในการบริหารงานภาครัฐ : จากการศึกษาเกณฑ์ของ Open Data Charter ระหว่างประเทศ ประเทศไทยสังเคราะห์ข้อมูลออกมาแล้วว่า มี 25 ชุดข้อมูลสำคัญที่ควรเปิดเผยต่อสาธารณะเพื่อการต่อต้านการทุจริต เช่น ข้อมูลการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ ข้อมูลงบประมาณภาครัฐ ข้อมูลเจ้าหน้าที่ภาครัฐและบัญชีทรัพย์สิน เป็นต้น หากข้อมูลเหล่านี้ถูกเผยแพร่ในรูปแบบที่เชื่อมโยงและวิเคราะห์ได้ จะช่วยเพิ่มความโปร่งใส ป้องกันการทุจริต และช่วยให้สามารถตรวจจับความผิดปกติในระบบได้เร็วขึ้น ซึ่งสิ่งที่สำคัญอีกประการหนึ่งคือ การปฏิรูปกฎระเบียบ (Regulatory Reform) โดยเน้นการแก้ไขกฎหมายและกฎระเบียบที่เกี่ยวข้องกับการอนุญาตต่างๆ เพื่อลดดุลพินิจและช่องทางในการเรียกรับสินบน

                 2️⃣ แนวคิด Integrity Ecosystem ในการต่อต้านการทุจริต : การต่อต้านการทุจริตไม่ใช่เพียงมาตรการเชิงกฎหมายหรือการปราบปราม แต่ต้องเป็นระบบนิเวศที่ประกอบด้วยหลายองค์ประกอบทั้งด้านตลาด สถาบัน และวัฒนธรรมของสังคม โดยโมเดลดังกล่าวแบ่งการดำเนินงานออกเป็น 3 ระดับหลัก ได้แก่

                         ระดับที่ 1 การปรับกลไกตลาดและกฎระเบียบเพื่อปิดช่องว่างการทุจริต (Tier 1: Intervening Market Dynamic)

                         ระดับที่ 2 การเสริมสร้างความเข้มแข็งของสถาบันรัฐและเจตจำนงทางการเมือง (Tier 2 : Strengthening Political Commitment & Institutional Framework)

                         ระดับที่ 3 การสร้างวัฒนธรรมความซื่อสัตย์ในสังคมผ่านการศึกษาและการมีส่วนร่วมของประชาชน (Building Integrity Culture & Values)

                  แนวคิดนี้เน้นการลดแรงจูงใจและโอกาสในการทุจริต พร้อมเพิ่มต้นทุนของการกระทำผิดทั้งในภาครัฐและเอกชน รวมถึงการใช้เครื่องมือบริหารความเสี่ยงและตัวชี้วัดสากล เช่น CPI และ Rule of Law Index เพื่อติดตามผลการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง

         2. ความยุติธรรม :

             โครงการเสริมสร้างความเข้มแข็งของหลักนิติธรรมและธรรมาภิบาลภาครัฐ ให้สอดคล้องกับ มาตรฐานของ OECD และมาตรฐานสากล :
โครงการนี้มีเป้าหมายเพื่อยกระดับหลักนิติธรรมและกระบวนการยุติธรรมของประเทศไทยให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากล ผ่านความร่วมมือระหว่างสถาบัน TIJ และ OECD โดยมุ่งศึกษาและวิเคราะห์ระบบยุติธรรมไทยในด้านการเข้าถึงความยุติธรรม ธรรมาภิบาล และกระบวนการยุติธรรมทางอาญา เพื่อนำไปสู่การจัดทำแผนยุทธศาสตร์และข้อเสนอเชิงนโยบายสำหรับการปฏิรูปกระบวนการยุติธรรมให้มีประสิทธิภาพ โปร่งใส และยึดประชาชนเป็นศูนย์กลาง

             นอกจากนี้ TIJ ยังส่งเสริมแนวคิด People-Centered Justice โดยใช้ข้อมูลจาก Justice Needs Survey และตัวชี้วัดสากล เช่น Rule of Law Index ของ World Justice Project (WJP) เพื่อนำมาพัฒนานโยบายและนวัตกรรมด้านกระบวนการยุติธรรม รวมทั้งสร้างความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาควิชาการ และภาคประชาสังคม เพื่อยกระดับประสิทธิภาพและความโปร่งใสของระบบยุติธรรมในระยะยาว

         📌 Next Step : สำนักงาน ก.พ.ร. ร่วมกับสถาบัน TIJ จัดทำแผน NAP ภายใต้ประเด็นการต่อต้านการทุจริตและความยุติธรรม เพื่อขับเคลื่อนภาครัฐระบบเปิดให้เป็นรูปธรรมตามมาตรฐาน OGP ต่อไป

         🔹 นอกจากนี้ ยังได้ประชุมหารือกับสำนักงาน ป.ป.ช. เพิ่มเติมด้วย โดยมีประเด็นสำคัญจากการประชุมหารือดังนี้

               1️⃣ โครงการเสริมพลัง Strong ประชาชนถอนหมุดพื้นที่เสี่ยงทุจริต (Empowering STRONG)

                       โครงการ STRONG ของสำนักงาน ป.ป.ช. เป็นกลไกสำคัญในการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการป้องกันและต่อต้านการทุจริต โดยดำเนินการผ่านการสร้างเครือข่ายภาคประชาชนและการบูรณาการความร่วมมือกับหน่วยงานภาครัฐ ภาควิชาการ และภาคประชาสังคมทั่วประเทศ เพื่อเสริมสร้างจิตสำนึกด้านความซื่อสัตย์สุจริต พัฒนาศักยภาพประชาชนในการเฝ้าระวังและแจ้งเบาะแสการทุจริต รวมทั้งร่วมติดตามและสะท้อนปัญหาในพื้นที่อย่างเป็นระบบ

                       แนวทางดังกล่าวมุ่งให้ประชาชนมีบทบาทสำคัญในการตรวจสอบและแก้ไขปัญหาการทุจริตจากระดับพื้นที่ อันจะนำไปสู่การสร้างสังคมที่โปร่งใสและมีธรรมาภิบาลอย่างยั่งยืน

               2️⃣ การดำเนินการคุ้มครองผู้แจ้งเบาะแส

                       ในภาพรวม ป.ป.ช. มุ่งขับเคลื่อนการต่อต้านคอร์รัปชันโดยเน้นการมีส่วนร่วมของประชาชน ควบคู่กับการพัฒนากฎหมายและมาตรการสนับสนุน เช่น การคุ้มครองผู้แจ้งเบาะแสตาม พ.ร.บ.ประกอบรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2561 และกฎหมายป้องกันการฟ้องปิดปาก (Anti-SLAPP) เพื่อสร้างความมั่นใจให้ประชาชนสามารถเปิดเผยหรือร่วมตรวจสอบการทุจริตได้

                       นอกจากนี้ยังมีการส่งเสริมความรู้ด้านการต่อต้านทุจริตผ่านหลักสูตรการศึกษา และการจัดตั้งกองทุน ป.ป.ช. เพื่อสนับสนุนโครงการของภาคประชาชนในการป้องกันการทุจริต ซึ่งได้รับความสนใจและมีข้อเสนอจำนวนมากในแต่ละปี

         📌 Next Step: สำนักงาน ก.พ.ร. ร่วมกับสำนักงาน ป.ป.ช. จัดทำแผน NAP ภายใต้ประเด็นการต่อต้านการทุจริต เพื่อขับเคลื่อนภาครัฐระบบเปิดให้เป็นรูปธรรมตามมาตรฐาน OGP ต่อไป

         #กภท #OPDCxOGP #OGP #OGMP