🔊💬 Workshop B-READY ด้านการจัดเก็บภาษี (Taxation) เรื่อง การยกระดับระบบภาษีดิจิทัลและการอำนวยความสะดวกด้านภาษี

         🎯เมื่อวันที่ 14 และ 18 พฤษภาคม 2569 สำนักงาน ก.พ.ร. ร่วมกับธนาคารโลก จัดการประชุม “Knowledge Sharing Session on Taxation: Advancing Business Enabling Environment Reforms in Thailand” ผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ เพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และแนวปฏิบัติที่ดีจากต่างประเทศเกี่ยวกับการพัฒนาระบบภาษีดิจิทัล การลดความยุ่งยากในการปฏิบัติตามกฎหมายภาษี ตลอดจนการบริหารความเสี่ยงด้านภาษีและการสร้างความแน่นอนทางภาษี เพื่อสนับสนุนการยกระดับสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการประกอบธุรกิจของประเทศไทยให้สอดคล้องกับแนวทางการประเมิน B-READY ของธนาคารโลก โดยได้รับเกียรติจาก นางอารีย์พันธ์ เจริญสุข ที่ปรึกษาอาวุโส สำนักงาน ก.พ.ร. และ Ms. Zenaida Hernandez Uriz, Senior Private Sector Specialist จากธนาคารโลก กล่าวเปิดการประชุม พร้อมด้วยผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดเก็บภาษี (Taxation) จากธนาคารโลกร่วมถ่ายทอดองค์ความรู้และแลกเปลี่ยนประสบการณ์ โดยมีผู้แทนจากกรมสรรพากรเข้าร่วมการประชุมกว่า 50 คน ร่วมอภิปรายแนวทางยกระดับระบบการจัดเก็บภาษีของประเทศไทยให้มีประสิทธิภาพ โปร่งใส และเอื้อต่อการประกอบธุรกิจมากยิ่งขึ้น โดยมีสาระสำคัญ ดังนี้

         1. สถานการณ์ระบบภาษีดิจิทัลของประเทศไทย

                  🔹 ประเทศไทยมีความก้าวหน้าในการพัฒนาระบบภาษีดิจิทัลและการลดความยุ่งยากในการปฏิบัติตามกฎหมายภาษี โดยมีบริการ e-Filing และ e-Payment ครอบคลุมภาษีหลักเกือบทั้งหมด รวมทั้งมีการพัฒนา Open API ระบบ e-Tax Invoice และการกรอกแบบภาษีล่วงหน้า (Pre-filled Tax Return) แล้วบางส่วน ตลอดจนมีระบบตรวจสอบภาษีแบบอิงความเสี่ยง (Risk-based Audit) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการจัดเก็บภาษีและสร้างความแน่นอนทางภาษี (Tax Certainty) ให้แก่ผู้ประกอบการ
                  🔹 การกรอกข้อมูลภาษีเป็นประเด็นที่มีความท้าทายแก่ผู้ประกอบการ เนื่องจากต้องกรอกข้อมูลภาษีและยื่นเอกสารซ้ำหลายขั้นตอน แม้ข้อมูลบางส่วนมีอยู่แล้วในระบบดิจิทัลภาครัฐและระบบบัญชีเอกชน อย่างไรก็ดี e-Invoice ยังเป็นระบบสมัครใจ ทำให้ข้อมูลธุรกรรมยังไม่ครอบคลุมเพียงพอ ขณะที่ SMEs บางส่วนยังไม่เข้าสู่ระบบดิจิทัลอย่างเต็มรูปแบบ ซึ่งธนาคารโลกเห็นว่า ไทยควรเร่งพัฒนาระบบที่เชื่อมโยงข้อมูลอัตโนมัติ ใช้งานง่าย และช่วยลดภาระการปฏิบัติตามกฎหมายภาษี

         2. ตัวอย่างแนวปฏิบัติที่ดีจากต่างประเทศที่นำนวัตกรรมมาใช้เพื่อออกแบบบริการด้านภาษีดิจิทัลที่ง่าย เชื่อมโยงข้อมูล และสร้างแรงจูงใจให้ผู้ประกอบการ โดยเฉพาะ SMEs เข้าสู่ระบบภาษี ดังนี้
                  ▪️แคนาดา: ใช้ AI วิเคราะห์ Feedback จากผู้ใช้งานกว่า 90,000 รายการ เพื่อปรับเว็บไซต์และขั้นตอนลงทะเบียน ส่งผลให้อัตราการลงทะเบียนสำเร็จเพิ่มขึ้น 158%
                  ▪️จีน: พัฒนาระบบบริการภาษีดิจิทัลโดยใช้ AI Tax Assistant และบริการออนไลน์แบบ Interactive เพื่อให้คำปรึกษาด้านภาษีตลอด 24 ชั่วโมง พร้อมรองรับการแชร์หน้าจอและวิดีโอคอลกับเจ้าหน้าที่
                  ▪️เดนมาร์ก: ศึกษาพฤติกรรมผู้ใช้งานจริงและพบว่า ผู้ใช้งานรุ่นใหม่จำนวนมากมีความสับสนต่อภาษาทางราชการและขั้นตอนการใช้งานระบบภาษีออนไลน์ จึงปรับปรุงรูปแบบบริการและหน้าจอระบบใหม่ให้เข้าใจง่าย ใช้งานสะดวก และออกแบบโดยยึดประสบการณ์ของผู้ใช้งานเป็นศูนย์กลาง เพื่อสร้างความเชื่อมั่นและจูงใจให้ผู้ประกอบการเข้าสู่ระบบภาษีมากขึ้น
                  ▪️สหราชอาณาจักร: พัฒนา HMRC Business Tax Account ให้ SMEs จัดการภาษีทุกประเภทผ่านหน้าจอเดียว และนำข้อมูลจากสายสนทนา Call Center มาวิเคราะห์ เพื่อปรับปรุงแบบฟอร์มและคำอธิบายให้เข้าใจง่าย รวมทั้งมีระบบไกล่เกลี่ยข้อพิพาททางภาษี (ADR) ที่ช่วยลดข้อพิพาทได้รวดเร็วขึ้นโดยไม่ต้องเข้าสู่กระบวนการศาล ซึ่งช่วยเพิ่มความพึงพอใจให้ผู้ประกอบการได้ถึง 90%

         3. แนวทางการขับเคลื่อนประเทศไทยในระยะต่อไป
                  🔹 ระยะสั้น: ปรับคู่มือภาษีให้อ่านง่ายสำหรับ SMEs และธุรกิจใหม่ พัฒนาระบบ Call Center และ Online Support และเพิ่มแรงจูงใจให้ธุรกิจเข้าสู่ระบบดิจิทัล
                  🔹ระยะกลาง: เร่งเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างกรมสรรพากร กรมพัฒนาธุรกิจการค้า ระบบ ThaiD และซอฟต์แวร์บัญชีภาคเอกชน พร้อมขยายการใช้ Open API และระบบ Accounting Integration เพื่อสนับสนุนการพัฒนาระบบกรอกแบบภาษีล่วงหน้า (Pre-filled Tax Return) สำหรับภาคธุรกิจ
                  🔹ระยะยาว: ผลักดันการใช้ e-Invoice ให้แพร่หลายมากขึ้น หรือกำหนดใช้กับบางกลุ่มธุรกิจ เพื่อพัฒนาระบบจัดเก็บภาษีแบบขับเคลื่อนด้วยข้อมูล (Data-Driven Tax Administration) และระบบภาษีมูลค่าเพิ่มแบบเรียลไทม์ (Real-Time VAT) รวมทั้งพัฒนากลไกรับเรื่องร้องเรียนที่เป็นอิสระ เช่น Tax Ombudsman ตลอดจนประยุกต์ใช้ AI และ Data Analytics ในการวิเคราะห์พฤติกรรมผู้เสียภาษีและลดช่องว่างทางภาษี (Tax Gap) ให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

         4. การอภิปรายของผู้เข้าร่วมประชุม
                  🔹 กรมสรรพากรมีแผนยกระดับการให้ความรู้ สร้างแรงจูงใจ และพัฒนาบริการภาษีดิจิทัลให้ใช้งานง่ายมากขึ้น เพื่อสนับสนุนให้ผู้ประกอบการเข้าสู่ระบบภาษีโดยสมัครใจ และลดภาระการปฏิบัติตามกฎหมายภาษีในระยะยาว
                  🔹การนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ยกระดับการให้บริการและเพิ่มประสิทธิภาพการจัดเก็บภาษี เช่น การใช้ AI และ Data Analytics วิเคราะห์พฤติกรรมผู้เสียภาษีและลดช่องว่างทางภาษี (Tax Gap) การพัฒนาระบบเชื่อมโยงข้อมูลและ Pre-filled Tax Return รวมถึงการนำข้อมูลจาก Call Center และ Feedback ของผู้ใช้งานมาปรับปรุงคู่มือและแบบฟอร์มให้เข้าใจง่ายขึ้น ซึ่งจะช่วยสนับสนุนการพัฒนาระบบภาษีดิจิทัลให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น
                  🔹การยกระดับการบริหารความเสี่ยงและความแน่นอนทางภาษี ควรมุ่งเน้นการพัฒนาระบบตรวจสอบภาษีแบบอิงความเสี่ยง (Risk-based Audit) และแนวทางระงับข้อพิพาททางภาษี (ADR) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการจัดเก็บภาษี ลดภาระข้อพิพาท และเสริมสร้างความเชื่อมั่นแก่ผู้เสียภาษีและภาคธุรกิจ

         #BREADY #BusinessReady #Taxation #DigitalTax #TaxAdministration #TaxCompliance #TaxCertainty #RiskBasedAudit #PreFilledTaxReturn #eInvoice #RevenueDepartment #DigitalGovernment #SMEs #OPDC #WorldBank