🌳 สำนักงาน ก.พ.ร. ผนึกกำลังภาคีจังหวัดน่าน ร่วมออกแบบ NAP ขับเคลื่อนการจัดการป่าน่านและ PM2.5 อย่างมีส่วนร่วม

          🪴 เมื่อวันที่ 24 กันยายน 2569 สำนักงาน ก.พ.ร. จัดการประชุมรับฟังความคิดเห็นและร่วมสร้างสรรค์แผนปฏิบัติการแห่งชาติ (National Action Plan: NAP) ของประเทศไทย ในฐานะสมาชิกภาคีเครือข่ายภาครัฐระบบเปิด (Open Government Partnership: OGP) ณ ห้องอัญชัน โรงแรมน่านบูติค รีสอร์ท จังหวัดน่าน โดยมี นางสาวณัฐยาน์ ทวีวงศ์ รองผู้ว่าราชการจังหวัดน่าน เป็นประธานการประชุม พร้อมด้วย นายบัณฑูร เศรษฐศิโรตม์ ประธาน อ.ก.พ.ร. เกี่ยวกับการส่งเสริมการบริหารภาครัฐระบบเปิดและการมีส่วนร่วม นางอารีย์พันธ์ เจริญสุข ที่ปรึกษาอาวุโส สำนักงาน ก.พ.ร. นายธนศักดิ์ มังกโรทัย เจ้าหน้าที่สำนักงาน ก.พ.ร. ตลอดจนผู้แทนหน่วยงานและภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้องในจังหวัดน่านเข้าร่วมการประชุม

          🪴 การหารือครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของการขับเคลื่อนโครงการภายใต้ร่างแผนปฏิบัติการแห่งชาติของประเทศไทย ภายใต้กรอบ OGP โดยมุ่งขับเคลื่อนประเด็น PM2.5 ของจังหวัดน่าน ภายใต้โครงการภาคีความร่วมมือเพื่อการจัดการป่าน่านอย่างมีส่วนร่วม เชื่อมโยงการจัดการป่า การใช้ประโยชน์ที่ดิน และการปรับโครงสร้างภาคเกษตร โดยเฉพาะการเปลี่ยนผ่านจากการปลูกข้าวโพดเลี้ยงสัตว์และเกษตรแบบเผาในพื้นที่ คทช. ไปสู่รูปแบบการผลิตที่ยั่งยืนและสร้างทางเลือกด้านรายได้ให้แก่ประชาชนในพื้นที่

          🪴 แนวทางการดำเนินงานมุ่ง ขยายผลความสำเร็จและเร่งรัดการดำเนินงาน (Scale Up & Speed Up) พร้อมทั้ง เติมเต็มช่องว่างและส่วนที่ยังขาดหาย (Fill Gap & Missing Link) เพื่อเชื่อมโยงการดำเนินงานของเครือข่ายต่าง ๆ ให้ขับเคลื่อนไปในทิศทางเดียวกันและเชื่อมต่อกับแผนพัฒนาจังหวัด

          🪴 แนวทางดังกล่าวสอดคล้องกับวิสัยทัศน์ “น่าน เมืองแห่งธรรมชาติและสุขภาวะ (Nan Nature & Wellness City)” ที่มุ่งพัฒนาเศรษฐกิจใหม่บนความสมดุลระหว่างการฟื้นฟูธรรมชาติและการเป็นพื้นที่ฟื้นฟูสุขภาวะทางกายและจิตใจบนฐานวัฒนธรรมน่าน โดยมุ่งให้ธรรมชาติฟื้น ประชาชนมีรายได้ที่มั่นคง ต่อยอดทุนทางธรรมชาติและวัฒนธรรมสู่เศรษฐกิจสุขภาวะ และให้จังหวัดสามารถขับเคลื่อนด้วยกลไกและการริเริ่มจากภายในจังหวัด

          📌 สำหรับการขับเคลื่อนให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม มีข้อเสนอ “4 กลไกสำคัญ” ประกอบด้วย

                   1️⃣ กลไกการทำงานร่วมกัน (Collaborative Mechanism) : ใช้น่านฟอรั่ม (Nan Forum) เป็นเวทีเชื่อมโยงการทำงานของภาคส่วนต่าง ๆ ควบคู่กับกลไกขับเคลื่อน NAP จังหวัดน่าน เพื่อให้เครือข่ายสามารถทำงานสนับสนุนกันและเชื่อมโยงกับแผนพัฒนาจังหวัด โดย ภาคีความร่วมมือเพื่อการจัดการป่าน่านอย่างมีส่วนร่วม (Nan Partnership Coalition) ทำหน้าที่เป็นกลไกประสานและบูรณาการทรัพยากรของแต่ละฝ่ายให้ดำเนินไปในทิศทางเดียวกัน และมีน่านฟอรั่มเป็นเวทีสาธารณะสำหรับเปิดเผยความก้าวหน้าและรับฟังความคิดเห็นจากภาคส่วนต่าง ๆ

                    2️⃣ กลไกการเงิน (Financial Mechanism) : เชื่อมโยงเครื่องมือและแหล่งเงินทุนเพื่อสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านในพื้นที่ ได้แก่ กองทุนเพื่อการเปลี่ยนผ่าน สินเชื่อจากธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) สัญญารับซื้อจากภาคเอกชน กลไกของสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) และพันธบัตรเพื่อความยั่งยืน เพื่อรองรับการดำเนินงานและการปรับเปลี่ยนรูปแบบการผลิตของประชาชนในพื้นที่

                    3️⃣ กลไกฐานข้อมูลขนาดใหญ่และฐานข้อมูลกลาง (Big Data and Shared Database Mechanism) : พัฒนาฐานข้อมูลเพื่อสนับสนุนการวางแผนและการดำเนินงานในพื้นที่ เช่น แผนที่พื้นที่ปลูกกาแฟ และข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับกฎระเบียบว่าด้วยสินค้าปลอดการตัดไม้ทำลายป่าของสหภาพยุโรป (EU Deforestation Regulation: EUDR) โดยมีแนวทางประสานความร่วมมือกับ GISTDA ในระยะแรก รวมถึงเชื่อมโยงข้อมูลพื้นที่ คทช. ป่าชุมชน การใช้ที่ดิน จุดความร้อนและพื้นที่เผาไหม้ ข้อมูลเศรษฐกิจและสังคมของครัวเรือน ตลอดจนข้อมูลด้านวัฒนธรรมและชุมชน เพื่อใช้ประกอบการวางแผน ออกแบบมาตรการ กำหนดงบประมาณ และติดตามผล

                    4️⃣ กลไกพื้นที่ทดลองเชิงนโยบาย (Policy Sandbox) : ทดลองแนวทางเพื่อปลดล็อกข้อจำกัดในการดำเนินงาน โดยเริ่มจากประเด็น คทช. การใช้ประโยชน์ในพื้นที่ป่า รวมถึงข้อจำกัดด้านกฎหมาย ระเบียบ อำนาจหน้าที่ และงบประมาณขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) โดยเฉพาะการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ น้ำ และไฟป่าที่มีลักษณะคาบเกี่ยวหลายพื้นที่ เพื่อให้ภาคีและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องร่วมกันออกแบบแนวทางที่สามารถดำเนินการได้จริงในจังหวัดน่าน

          🪴 4 กลไกดังกล่าวมุ่งเชื่อมโยงสิ่งที่จังหวัดน่านมีอยู่แล้วให้ทำงานร่วมกันอย่างเป็นระบบ ทั้งกิจกรรมด้านกาแฟและพืชยา การท่องเที่ยวชุมชน และการดูแลป่าชุมชน พร้อมเติมเต็มช่องว่างสำคัญ ทั้งเวทีกลาง ฐานข้อมูลร่วม การเชื่อมโยงรายได้ให้มีความต่อเนื่อง และกลไกจัดการข้อจำกัดด้านกฎหมายและที่ดิน

          📍 ขั้นตอนต่อไป (Next Step): สำนักงาน ก.พ.ร. จะรวบรวมประเด็นข้อจำกัดและข้อเสนอเพื่อการปลดล็อกจากการหารือในพื้นที่ เพื่อนำเสนอต่อคณะกรรมการร่วมพหุภาคีเพื่อการบริหารงานภาครัฐระบบเปิด (Multi-Stakeholder Forum: MSF) เพื่อผลักดันการแก้ไขข้อจำกัดเชิงระบบ และนำบทเรียนจากจังหวัดน่านไปสู่การขยายผลในระดับนโยบายและพื้นที่อื่นต่อไป

          #สำนักงานกพร #OPDC #OGP #OpenGovernmentPartnership #NAP #น่าน #NanForum #PM25 #ภาครัฐระบบเปิด