เมื่อวันที่ 12 พฤษภาคม 2569 นายบัณฑูร เศรษฐศิโรตม์ ประธาน อ.ก.พ.ร. เกี่ยวกับการส่งเสริมการบริหารภาครัฐระบบเปิดและการมีส่วนร่วม สำนักงาน ก.พ.ร. พร้อมคณะ ได้ประชุมหารือร่วมกับผู้เทนจากบริษัท ปูนซิเมนต์ไทย จำกัด (มหาชน) นำโดย นายวชิระชัย คูนำวัฒนา Head of Smart System Solution Business นายทศพร สุโพธิ์ใหม่ Industry 4.0 Director และ ดร. ปฏิมา สินธุภิญโญ Assoc. Director, Sustainable Development/ ESG Integration, Siam Cement Group ร่วมแลกเปลี่ยนข้อคิดเห็นและแนวทางในการขับเคลื่อนโครงการ Saraburi Low Carbon and Resilience City ซึ่งครอบคลุมประเด็นนโยบายด้านสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม (Climate and Environment) เพื่อออกแบบแผนปฏิบัติการแห่งชาติ (National Action Plan: NAP) ภายใต้กรอบการเป็นสมาชิกภาคีเครือข่ายภาครัฐระบบเปิด (Open Government Partnership: OGP) ณ ห้องประชุม ก.พ.ร. ชั้น 5 สำนักงาน ก.พ.ร. สรุปสาระสำคัญได้ ดังนี้
1️⃣ การขับเคลื่อนสระบุรีแซนด์บ็อกซ์ เพื่อมุ่งสู่การเป็นเมืองคาร์บอนต่ำ มีหัวใจหลักคือโมเดล PPPP (Public-Private-People Partnership) ซึ่งเป็นการผนึกกำลังระหว่างภาครัฐ (นโยบาย/งบประมาณ) ภาคเอกชน (เทคโนโลยี/นวัตกรรม) และภาคประชาชน (การมีส่วนร่วมในพื้นที่) เพื่อให้เกิดผลสัมฤทธิ์ในมิติเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม
2️⃣ ยุทธศาสตร์การขับเคลื่อน 5 ด้านหลัก (5 Pillars)
❇️ พลังงาน (Energy Transition) มุ่งเน้นการทำ Smart Grid และ Microgrid รวมถึงการปลดล็อกข้อกำหนด Third Party Access เพื่อให้เกิดการซื้อขายไฟฟ้าสะอาดในราคาที่เหมาะสม รวมถึงการนำระบบ ESCO มาใช้เพื่อบริหารจัดการงบประมาณในการปรับปรุงประสิทธิภาพพลังงาน
❇️ อุตสาหกรรมสีเขียว (Green Industry) ผลักดันการใช้ปูนซีเมนต์ไฮดรอลิก (Low Carbon Cement) ในห่วงโซ่การก่อสร้าง และแสวงหาความร่วมมือระดับนานาชาติเพื่อนำเทคโนโลยีการกักเก็บคาร์บอนมาใช้
❇️ การจัดการของเสีย (Turning Waste into Value) ใช้กระบวนการ Regenerative Model เปลี่ยนขยะเป็นทรัพยากร เช่น ผลิตเชื้อเพลิงขยะ (RDF) เพื่อใช้แทนถ่านหินในโรงงานปูนซีเมนต์ การคัดแยกขยะพลาสติกและขยะอินทรีย์อย่างเป็นระบบเพื่อสร้างรายได้ให้ชุมชน
❇️ การเกษตรคาร์บอนต่ำ (Low-Carbon Agriculture) ขยายผลการทำนาแบบเปียกสลับแห้ง เพื่อลดก๊าซมีเทน และเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตโดยการใช้ไบโอชาร์
❇️ พื้นที่สีเขียว (Increasing Green Spaces) พัฒนาป่าชุมชนสระบุรีให้ยั่งยืน เพื่อเตรียมความพร้อมเรื่องคาร์บอนเครดิต
3️⃣ กรณีศึกษาโมเดล PPPP ในต่างประเทศ โดย SCG ได้หยิบยกโมเดล Mexico Regenerative Industrial System ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่างบริษัท Cemex กับรัฐบาลเม็กซิโกในการพัฒนาเมืองคาร์บอนต่ำในเม็กซิโกซิตี ผ่านโครงการร่วมลงทุนระหว่างภาครัฐและภาคเอกชน
4️⃣ ประเด็นเพิ่มเติมจากการหารือ
❇️ ที่ประชุมให้ความสำคัญกับการทำให้ประชาชนเห็นผลประโยชน์ที่เป็นรูปธรรม (เช่น รายได้จากการขายขยะ หรือผลตอบแทนจากการดูแลป่า) เพื่อสร้างแรงกระตุ้นและการมีส่วนร่วมที่ยั่งยืน
❇️ มีการทำงานร่วมกับพันธมิตรที่หลากหลาย อาทิ SCG ปตท. ธนาคารกรุงไทย และ World Bank เพื่อทดสอบระบบและข้อกำหนดทางกฎหมายต่าง ๆ ในพื้นที่ Sandbox นี้
❇️ โครงการที่บรรจุในแผน NAP ควรมีการผลักดันให้เป็น Real Sandbox ที่ปฏิบัติได้จริงในพื้นที่ โดยมีการยกเว้นหรือผ่อนผันการบังคับใช้กฎระเบียบ
❇️ การสนับสนุนให้จังหวัดสระบุรีเป็นพื้นที่นำร่อง ทดลองการทำ Solar Floating เพื่อใช้เป็นกรณีศึกษาการทำ Sandbox ด้านพลังงาน
📌Next Step : สำนักงาน ก.พ.ร. หารือร่วมกับจังหวัดสระบุรี ภาคเอกชน และภาคประชาชน เพื่อร่วมออกแบบแผน NAP ในเดือนมิถุนายน 2569